ABD merkezli yatırım bankası Morgan Stanley, "Makro Gravite İnkar Ediyor" başlıklı Türkiye raporunda İstanbul Borsası'ndaki güçlü yükselişin makro esaslardan qopduğuna işarə etdi. Analitiklər, ilin əvvəlindən bəri sürətlə dəyər qazanan Türk səhmlərinin qısa müddətdə düzəliş riski daşıdığı barədə xəbərdarlıq etdilər.
Redaksiya məlumat verir ki, hesabatda Türk səhmlərinin ilin əvvəlindən etibarən sərt şəkildə yenidən qiymətləndirildiyi, lakin bu hərəkətin istiqraz bazarındakı görünüşlə üst-üstə düşmədiyi vurğulanıb. Səhm bazarında çarpan genişləməsi yaşanarkən, iki illik göstərici istiqraz faizinin eyni dövrdə əhəmiyyətli bir dəyişiklik göstərməməsi, makro gözləntilərdə aydın bir yaxşılaşma olmadığına işarə edir. MSCI Türkiyə İndeksinin ABŞ dolları bazasında ilin əvvəlindən bəri yüzdə 25 ümumi gəlir təmin etdiyi, beləliklə EEMEA bölgəsində ən yaxşı ikinci, qlobal miqyasda isə beşinci sıraya yerləşdiyi bildirildi. Lakin bu performansın böyük ölçüdə çarpan artımından qaynaqlandığı ifadə edildi. BIST 100-ün irəliyə yönəlik F/K nisbəti 5,9x səviyyəsindən 7,6x-ə yüksəldi. Analitiklərin fikrincə, mövcud çarpan, bazarın ifadə etdiyindən çox daha güclü bir dezinflyasiya prosesini qiymətləndirir. Halbuki istiqraz bazarında faiz endirimi ya da inflyasiya görünüşünə dair mənalı bir yaxşılaşma siqnalı yoxdur. Bu səbəbdən səhm sənədlərinin daha təmkinli makro gözləntilərə doğru aşağı yönlü bir yaxınlaşma yaşaya biləcəyi qiymətləndirilir.
Hesabatda inflyasiyanın Türkiyə aktiv qiymətləndirilməsində əsas müəyyənedici olduğuna diqqət çəkildi. Tarixi olaraq səhm çarpanları ilə inflyasiya gözləntiləri arasında güclü bir korrelyasiya olduğu xatırlandı. Mövcud 7,6x irəli F/K nisbətinin, 12 ay sonrasına dair təxminən yüzdə 10 inflyasiya fərziyyəsinə işarə etdiyi hesablandı. Bu səviyyə, bazar iştirakçılarının ümumi gözləntilərinin olduqca altında. Bu çərçivədə qısa müddətli risklərin aşağı yönlü olduğu bildirilir, fevral ayı inflyasiya verisinin gözləntilərin üzərində gəlməsi halında birjada təzyiq yarana biləcəyi qeyd edildi. Bundan əlavə, Orta Şərqdəki geosiyasi gərginliklərin neft qiymətlərini yuxarı çəkməsinin, Türkiyədə dezinflyasiya prosesini yavaşlada biləcəyi və risk primini artıra biləcəyi xəbərdarlığı edildi.
Morgan Stanley, ümumi indeks üçün təmkinli duruşunu qoruyarkən bankçılıq sektorunda nisbətən daha yüksək potensial görür. Analitiklər, Türk banklarının irəliyə yönəlik F/K nisbəti bazasında bazara nisbətən yüzdə 47 iskontolu əməliyyat gördüyünü hesabladı. Banklarda çarpan 4,0x səviyyəsindəykən, ümumi bazar 7,6x səviyyəsindədir. Qalıcı bir yenidən qiymətləndirmə üçün real özsərmayə gəlirliliyinin (inflyasiyaya görə düzəldilmiş ROE) davamlı şəkildə pozitivə dönməsi lazım olduğu vurğulandı. Gözləntilər 2025-ci ildən bəri pozitiv bölgədə olsa da, reallaşan verilerin hələ bu toparlanmanı təsdiq etmədiyi ifadə edildi. 2026-nın real ROE baxımından qalıcı bir eşik, 2027-nin isə güclənmə dövrü ola biləcəyi proqnozlaşdırılır. Tarixi əlaqələrə istinad edən Morgan Stanley, real ROE gözləntilərinin qorunması halında bankların 1,2x PD/DD çarpanına yüksələ biləcəyini, bunun mövcud 0,8x səviyyəsinə nisbətən təxminən yüzdə 50 yuxarı potensial mənasını verdiyini bildirdi.
Hesabatda, inkişaf etməkdə olan bazarlara yönəlik risk iştahındakı artımın Türk səhmlərinə də xarici girişini sürətləndirdiyi ifadə edildi. Lakin bu marağın böyük ölçüdə zəif ABŞ dolları mühitində portfel şaxələndirmə axtarışından qaynaqlanması halında, daxili tələb ağırlıqlı Türk şirkətlərinin güclü TL-dən kifayət qədər faydalana bilməyəcəyi bildirildi. Türkiyə Respublikası Mərkəzi Bankı tərəfindən izlənən nəzarətli kurs siyasəti və yüksək real faiz mühitinin daxili tələbi basdırdığına diqqət çəkilərək, şirkət mənfəət təxminləri üzərindəki aşağı yönlü risklərin davam etdiyi qeyd edildi. Bu çərçivədə son dövrdəki xarici girişlərin erkən ola biləcəyi qiymətləndirməsi yapıldı.
Makro tərəfdə isə Türkiyənin hələ də carry strategiyasıyla önə çıxdığı ifadə edildi. Yanvar ayında gələn yuxarı yönlü inflyasiya sürprizinin yekun faiz gözləntilərini yuxarı daşıdığı; buna qarşılıq Mərkəzi Bankının kommunikasiyasında mövcud yumşalma patikasından məmnuniyyət siqnalı verdiyi aktarıldı. İnflyasiya gözləntilərində məhdud bir geriləmə görülsə də, geosiyasi risklərin çarpaz pul mübadiləsi əyrisi üzərində əlavə risk primi yaratdığı bildirildi. Bu risklərin azalması halında primin geri çəkilə biləcəyi proqnozlaşdırılır. Yüksək tezlikli göstəricilərin fevral inflyasiyasına dair daha güclü bir tabloya işarə etdiyini qeyd edən Morgan Stanley, yaxın müddətdə səhm sənədi yerinə valyuta carry mövqelərini seçməyi davam etdirdiyini açıqladı.