İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) keçmiş komandanı Möhsün Rezayi ABŞ müharibə naziri Pit Heqsetin Fars körfəzi və Hörmüz boğazı ilə bağlı açıqlamalarına sərt cavab verib.
Redaksiya Borna, Reuters və The Irish Times-a istinadla xəbər verir ki, İran ali rəhbərinin hərbi müşaviri olan Rezayi ABŞ-ın regiondakı mövqeyini “bataqlıq” kimi xarakterizə edib və Vaşinqtonun Fars körfəzi ilə Oman dənizində hələ çox “dərs” alacağını bildirib.
Rezayi X hesabında ABŞ-ın İranla müharibədə qələbə elan etməsini rədd edib. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton hərbi baxımdan üstün mövqedə olduğunu göstərməyə çalışsa da, regionun coğrafiyası və İranın sahil imkanları ABŞ donanması üçün ciddi risk yaradır.
Borna-nın məlumatına görə, Rezayi “tarix İran xalqının Amerika supergücünü Fars körfəzi və Oman dənizində batırdığını yazacaq” deyib. O, ABŞ-ın müharibəni davam etdirəcəyi halda gəmilərinin batırılması və əsgərlərinin öldürülməsi riskinin artacağını bildirib.
Rezayi həmçinin yeni hücum olacağı təqdirdə ABŞ qüvvələrinin əsir götürülə biləcəyini iddia edib. Bu ritorika Tehran tərəfindən Vaşinqtona verilən çəkindirmə mesajı kimi təqdim olunur.
Reuters-in məlumatına görə, ABŞ müharibə naziri Pit Heqset daha əvvəl Amerikanın İran üzərində dəniz blokadasının qlobal miqyasda genişləndiyini və İran limanlarına gedən və ya oradan çıxan gəmilərin ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin icazəsi olmadan hərəkət edə bilməyəcəyini bildirmişdi.
Heqset həmçinin ABŞ-ın Hörmüz boğazı ətrafında nəzarəti əlində saxladığını iddia edib. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton İranın nüvə silahından imtina etməsi üçün blokadanı lazım olduğu qədər davam etdirəcək.
İran isə bu yanaşmanı qanunsuz blokada və suverenliyə hücum kimi qiymətləndirir. Tehran bildirir ki, Fars körfəzi və Hörmüz boğazı region ölkələrinin təhlükəsizlik zonasıdır və ABŞ kimi uzaq xarici güclərin burada diktəedici rol oynaması qəbul edilə bilməz.
The Irish Times yazır ki, Rezayi daha əvvəl də blokadanın uzadılacağı halda İranın cavab verəcəyini bildirmişdi. Bu, Tehranla Vaşinqton arasında atəşkəs və danışıqlar mühiti fonunda hərbi eskalasiya riskinin hələ də yüksək qaldığını göstərir.
Hörmüz boğazı İran üçün təkcə dəniz keçidi deyil, strateji təzyiq alətidir. Dünya neft və mayeləşdirilmiş qaz daşımalarının mühüm hissəsi buradan keçir. Buna görə boğaz ətrafında hərbi qarşıdurma yalnız ABŞ və İranı yox, bütün enerji bazarını təsir altına alır.
Rezayinin açıqlaması göstərir ki, Tehran ABŞ-ın “qələbə” ritorikasını qəbul etmir və münaqişənin bitdiyi fikrini rədd edir. İran tərəfi hesab edir ki, Vaşinqton hələ müharibənin hərbi, iqtisadi və siyasi nəticələrini tam görməyib.
Əsas nəticə budur: ABŞ müharibənin aktiv fazasının bitdiyini və blokadanın İranı razılaşmaya məcbur edəcəyini düşünür. Tehran isə əksinə, vaxtın və coğrafiyanın öz xeyrinə işlədiyini, ABŞ donanmasının Fars körfəzi və Oman dənizində getdikcə daha riskli vəziyyətə düşdüyünü göstərməyə çalışır.