ABŞ Prezidenti Donald Trampın Çin səfərində iri Amerika şirkətlərinin rəhbərlərindən ibarət nümayəndə heyəti ilə iştirak etməsi danışıqların əsasən ticarət, investisiya və korporativ razılaşmalara yönəldiyini göstərir.
Redaksiya xəbər verir ki, Trampın 13-15 may tarixlərində Çinə səfəri yalnız diplomatik gündəmlə məhdudlaşmır. Pekinə onunla birlikdə Apple, Tesla, Nvidia, Boeing, Goldman Sachs, BlackRock və digər böyük ABŞ şirkətlərinin rəhbərlərinin getməsi Vaşinqtonun danışıqları konkret iqtisadi nəticələrə çevirmək istədiyini göstərir.
İqtisadçı Aleksandr Safonov bildirib ki, Amerika şirkətlərinin Çinə marağı istehsal zəncirləri və subpodratçı şəbəkələri ilə bağlıdır. Onun sözlərinə görə, iri korporasiyaların Çində böyük istehsal gücləri və tərəfdaşları var, buna görə onlar bu imkanların işlək qalmasında və yatırımlarından gəlir əldə etməkdə maraqlıdırlar.
Apple, Tesla və elektronika istehsalçıları üçün Çin həm böyük satış bazarı, həm də yığım, logistika və təchizat zəncirinin əsas hissəsidir. Tariflər, sanksiyalar və texnoloji məhdudiyyətlər isə şirkətlərin istehsal və satış planlaşdırmasını çətinləşdirir.
Politoloq Dmitri Drobnitski hesab edir ki, Trampın bu görüşdən əldə edə biləcəyi maksimum nəticə böyük sıçrayış deyil, ticarət müharibəsində müvəqqəti fasilə ola bilər. Onun fikrincə, tərəflər hazırkı kövrək status-kvonu qorumağa çalışacaqlar.
Bununla belə, ABŞ biznesinin maraqları Vaşinqtonun siyasi xətti ilə tam üst-üstə düşmür. Tramp administrasiyası istehsalın ABŞ-a qaytarılması və milyonlarla iş yerinin bərpası ideyasından imtina etməyəcək. Buna görə mümkün formul tariflərin azaldılması müqabilində ABŞ ərazisində investisiya və birgə istehsal öhdəlikləri ola bilər.
Səfərin ayrıca istiqamətlərindən biri aviasiya sektorudur. Boeing rəhbərinin nümayəndə heyətində iştirakı ABŞ-ın Çin bazarında satış imkanlarını genişləndirmək istəyi ilə əlaqələndirilir. Lakin ekspertlər bildirirlər ki, Pekin uzunmüddətli perspektivdə öz aviasiya sənayesini inkişaf etdirməyə və Boeing-lə rəqabəti artırmağa çalışacaq.
Texnologiya və yarımkeçiricilər sahəsində isə ciddi güzəştlər gözlənilmir. Çin öz çip istehsalı strategiyasını qurur, ABŞ isə strateji texnologiyaların Çində inkişafına dəstək verməkdə maraqlı deyil.
Ekspertlərin fikrincə, ABŞ və Çin münasibətləri eyni anda həm rəqabət, həm də qarşılıqlı asılılıq üzərində qurulub. Bu səbəbdən tərəflərin ticarət əlaqələrini kəskin şəkildə qoparması real görünmür. Trampın böyük biznes heyəti ilə Pekinə getməsi də məhz bu balansı idarə etmək cəhdi kimi qiymətləndirilir.