Milli Meclis, uzmanlaşmış askeri personelin bilgi ve becerilerinden ülkenin savunmasında daha etkin ve uzun süreli yararlanılması, astsubay ve uzman çavuşların gerçek askerlik hizmeti kurallarının ve bir dizi normun iyileştirilmesine ilişkin çok sayıda değişikliği son okumada onayladı.
Redaksiyonun haberine göre, bu bağlamda "Askerlik Hizmeti Yönetmeliği"nin onaylanması ve "Askerlik Görevi ve Askerlik Hizmeti Kanunu"nda değişiklik yapılmasına ilişkin tasarı, parlamentonun bugünkü genel kurul toplantısında görüşüldü.
Belirtildi ki, "Askerlik Hizmeti Yönetmeliği"nin ve "Askerlik Görevi ve Askerlik Hizmeti Kanunu"nun ilgili mevcut 12. maddesinin "g" fıkrası ve 38.1.4. maddesi gereğince, tüm astsubay ve uzman çavuşlar için barış döneminde gerçek askerlik hizmeti süresi 5 yıl olarak belirlenmiştir. Askeri personel yetiştiren özel orta öğretim kurumlarında ve yabancı ülkelerin benzer orta öğretim kurumlarında eğitim almış askeri personelin uzmanlaşmış profesyonel kadro olduğunu göz önünde bulundurarak, bilgi ve becerilerinden ülkenin savunmasında daha uzun süreli yararlanılması amacıyla, tasarıda askeri personel yetiştiren özel orta öğretim kurumlarını ve yabancı ülkelerin benzer orta öğretim kurumlarını bitirmiş astsubay ve uzman çavuşların barış döneminde gerçek askerlik hizmeti süresinin 10 yıl olarak belirlenmesi teklif edilmektedir.
Söz konusu kanunların ilgili mevcut 26. maddesinin "v" fıkrası ve 36.1.3. maddesinde, astsubay ve uzman çavuşların gerçek askerlik hizmetine kabul edilebilecek kişilerin listesinde 40 yaşına kadar olan askeri yükümlüler (subaylar hariç) öngörülmüştür. Tasarıda "40 yaşına kadar olan askeri yükümlüler" ifadesinin, "askerlik hizmeti son yaş sınırına ulaşmamış ihtiyat astsubay ve uzman çavuşlar, 40 yaşına kadar ihtiyat erbaş ve erler, denizciler" ifadesiyle somutlaştırılarak değiştirilmesi teklif edilmektedir.
22 Aralık 2023 tarihli 1074-VIQD sayılı Kanun ile "Askerlik Hizmeti Yönetmeliği"nin ve "Askerlik Görevi ve Askerlik Hizmeti Kanunu"nun ilgili 156. ve 41. maddelerine "Not" bölümü eklenmiştir. "Not" bölümüne göre, subayların gerçek askerlik hizmeti döneminde Azerbaycan ve yabancı ülkelerin yüksek öğretim kurumlarında yüksek lisans (uzmanlık) ve doktora (doktorantura) düzeylerinde tam zamanlı eğitim süreleri, ayrıca uzmanlık geliştirme, personel yeniden eğitim, staj ve personel iyileştirme ek eğitim süreleri bir yılı aştığında, kendi istekleriyle emekliliğe sevk edilmek üzere öngörülen 10 yıllık süreye dahil edilmemektedir.
Vurgulanmıştır ki, Silahlı Kuvvetler için eğitim kurumlarında yetiştirilmiş subayların elde ettikleri meslek ve bilgileriyle Silahlı Kuvvetlere daha etkin katkı vermelerini ve tecrübelerini genç subaylarla paylaşmalarını sağlamak, ayrıca ülkenin savunmasında subayların uzun süreli hizmetini sağlayarak profesyonel personel potansiyelini güçlendirmek amacıyla, subayların gerçek askerlik hizmeti döneminde tam zamanlı lisans (temel (temel tıp) eğitimi) eğitim sürelerinin de kendi istekleriyle emekliliğe sevk edilmek üzere öngörülen 10 yıllık süreye dahil edilmemesi teklif edilmektedir.
Bununla birlikte, "Askerlik Hizmeti Yönetmeliği"nin mevcut 150. maddesine göre, askeri personel, onaylanmış izinle yüksek sivil ve orta öğretim kurumlarında askeri ihtisasına yakın veya yerine getirdiği işin niteliğine uygun özel bilgilerini artırmaya imkan veren ihtisaslar üzerinde, ayrıca sivil yüksek öğretim kurumlarının, bakanlık ve komitelerin bünyesindeki kurslarda (özel fakültelerde) okuyabilirler. Uygulamada bazı durumlarda askeri personelin yüksek sivil ve orta öğretim kurumlarında eğitim almasıyla aynı anda kendi askeri hizmet görevlerini yerine getirmesi imkansız olmaktadır. Söz konusu durumun önlenmesi amacıyla, "Askerlik Görevi ve Askerlik Hizmeti Kanunu"nun 38.2. maddesinde öngörülen askeri personelin görevlendirme sürelerine yeni bir süre - "Askerlik Hizmeti Yönetmeliği"nin 150. maddesine uygun olarak tam zamanlı eğitim almakla ilgili (görevde tutulması mümkün olmadığı hallerde) askeri personelin eğitim süresince görevlendirilmesinin eklenmesi teklif edilmektedir.
Aynı zamanda, söz konusu kanunların ilgili mevcut 172. ve 44.1. maddelerinde yer alan tablolarda erbaş ve erler, denizciler, çavuşlar, astsubay ve uzman çavuşlar için ihtiyat yaş sınırları aynı satırda belirlenmiştir. Bu maddelerde yer alan tablolara değişiklik yapılarak, astsubay ve uzman çavuşlar için ihtiyat yaş sınırlarının ayrı bir satırda belirlenmesi, birinci derece ihtiyat astsubay ve uzman çavuşlar için ihtiyat yaş sınırının 35 yaş, ikinci derece ihtiyat astsubay ve uzman çavuşlar için 45 yaş ve üçüncü derece ihtiyat astsubay ve uzman çavuşlar için ise 55 yaş olması teklif edilmektedir.
Belirtilmiştir ki, söz konusu kanunların ilgili 175. ve 45.2. maddelerinde ihtiyat askeri yükümlülerin askeri eğitim kamplarına çağrılma süreleri öngörülmüştür.
Teklif edilen değişikliğe göre, birinci derece ihtiyatlar için askeri yükümlülerin her seferinde 1 aya kadar olmak üzere on defaya kadar askeri eğitim kamplarına çağrılması öngörülmektedir. Bununla birlikte, ilgili yürütme organının ihtiyatına geçirilmiş askeri yükümlülerin her seferinde 2 aya kadar olmak üzere beş defaya kadar askeri eğitim kamplarına çağrılması teklif edilmektedir.
Belge taslağı, görüşmelerin ardından oylamaya sunularak üçüncü okumada kabul edildi.