Avropa İttifaqı Meta-nın Facebook və Instagram platformalarında 13 yaşdan kiçik uşaqların girişini effektiv şəkildə əngəlləmədiyini bildirir.
Redaksiya AP-yə istinadla xəbər verir ki, Avropa Komissiyası Rəqəmsal Xidmətlər Aktı çərçivəsində apardığı araşdırmadan sonra Meta-nın uşaqların qorunması, yaş yoxlaması və risk idarəetməsi sahəsində ciddi çatışmazlıqlara yol verdiyi qənaətinə gəlib.
Rəqəmsal Xidmətlər Aktı, qısaca DSA, Avropa İttifaqının böyük onlayn platformalar üçün qəbul etdiyi qaydalar paketidir. Bu qanun şirkətlərdən yalnız zərərli məzmunu silməyi yox, həm də istifadəçilər, xüsusilə uşaqlar üçün sistemli riskləri əvvəlcədən müəyyən edib azaltmağı tələb edir.
Avropa Komissiyasının mövqeyinə görə, Meta-nın mövcud yaş yoxlama mexanizmləri 13 yaşdan kiçik uşaqların Facebook və Instagram-a daxil olmasının qarşısını almaq üçün kifayət etmir. Komissiya hesab edir ki, uşaqlar saxta doğum tarixi daxil etməklə platformalara asanlıqla qoşula bilirlər.
Aİ məlumatlarına görə, Avropada 13 yaşdan kiçik uşaqların təxminən 10-12 faizinin Facebook və Instagram-dan istifadə etdiyi təxmin edilir. Bu göstərici Meta-nın öz yaş məhdudiyyətlərini real şəkildə tətbiq edib-etməməsi ilə bağlı sualları gücləndirib.
Komissiya Meta-nın azyaşlı istifadəçiləri aşkarlamaq və onların hesablarını bağlamaq üçün tətbiq etdiyi alətlərin də yetərsiz olduğunu bildirir. Uşaqların platformalarda qalması onları kiberzorakılıq, uyğun olmayan məzmun, manipulyativ dizayn və mümkün onlayn istismar riskləri ilə üz-üzə qoya bilər.
Meta isə ittihamlarla razılaşmadığını bildirib. Şirkət Facebook və Instagram-ın 13 yaşdan yuxarı istifadəçilər üçün nəzərdə tutulduğunu, azyaşlı hesabları aşkar etmək və silmək üçün texnologiyalara sərmayə qoyduğunu açıqlayıb.
Bununla belə, Komissiya yalnız qaydanın mövcud olmasını yetərli saymır. Avropa rəsmilərinin mövqeyinə görə, platforma 13 yaş məhdudiyyəti qoyursa, həmin məhdudiyyətin faktiki işləməsini də təmin etməlidir.
Əgər pozuntu yekun qərarla təsdiqlənsə, Meta qlobal illik gəlirinin 6 faizinədək cərimələnə bilər. Bu, şirkət üçün milyardlarla dollar məbləğində potensial maliyyə riskidir.
Araşdırma Meta üçün yalnız maliyyə təhlükəsi yaratmır. Bu proses böyük texnologiya şirkətlərinin uşaqlarla bağlı məsuliyyətinin Avropada daha sərt mərhələyə keçdiyini göstərir. Bundan sonra platformaların sadəcə “13 yaşdan kiçiklər üçün deyil” deməsi kifayət etməyə bilər.
Aİ-nin bu addımı daha geniş trendin bir hissəsidir. Avropada sosial şəbəkələrdə yaş yoxlaması, uşaqlar üçün alqoritmik tövsiyələr, asılılıq yaradan dizayn və valideyn nəzarəti məsələləri getdikcə daha sərt tənzimləmə gündəminə çevrilir.
Meta üçün əsas seçim indi texniki sistemləri gücləndirmək, yaş yoxlamasını sərtləşdirmək və uşaqlara yönələn risk qiymətləndirmələrini yeniləməkdir. Əks halda şirkət həm böyük cərimə, həm də Avropa bazarında daha ağır tənzimləmə təzyiqi ilə üzləşə bilər.