Trump'ın Grönland planı Avrupa'da endişe yaratıyor

Trump'ın Grönland planı Avrupa'da endişe yaratıyor

Sevinc Kərimova · Siyasət ·

Arktika bölgəsindəki təhlükəsizlik məsələləri və ABŞ-nin bu regiona artan marağı Avropa ölkələrində narahatlıq yaradıb. Danimarka, Qrenlandiya və ABŞ arasında gərginliyin artması, NATO-nun gələcəyi ilə bağlı suallar doğurur. Bu məsələ, beynəlxalq münasibətlərdə yeni bir gərginlik mənbəyi kimi diqqəti cəlb edir.

Redaksiya xəbər verir ki, ABŞ-nin Qrenlandiyaya olan marağı Avropada sərt reaksiyaya səbəb olub. Fransa, Almaniya, Böyük Britaniya, İtaliya, İspaniya, Polşa və Danimarkanın liderləri, NATO çərçivəsində Arktikada təhlükəsizliyin birgə təmin edilməsinin vacibliyini vurğulayaraq, Kopenhagenə dəstək verdilər. Danimarka Baş naziri Mette Frederiksen, ABŞ-nin Qrenlandiyaya potensial hərbi təzyiqinin Alyansı faktiki olaraq dağıda biləcəyi barədə xəbərdarlıq etdi.

Mənbələrin məlumatına görə, Dövlət Departamenti, Marko Rubio komandasının sorğusu əsasında, Qrenlandiyanın təbii sərvətləri, xüsusilə də nadir torpaq elementləri ilə bağlı bir analiz hazırlayıb. Sənəddə resursların dəqiq qiymətləndirilməsinin olmadığı və sərt iqlim və infrastrukturun olmaması səbəbindən onların hasilatının son dərəcə bahalı olacağı qeyd olunur. Qrenlandiyanın özündə isə, vəziyyəti müzakirə etmək üçün Marko Rubio ilə görüş təklif etdikləri bildirilib. Eyni zamanda, Trampın təşəbbüsü, Konqresdə həm demokratlar, həm də bəzi respublikaçılar tərəfindən tənqidə məruz qalıb, onlar NATO müttəfiqinə qarşı güc tətbiq edilməsinin qarşısını almağa çağırırlar.

Bu açıqlama, Dövlət katibi Marko Rubionun, qanunvericilərə administrasiyanın Danimarkanın özünüidarəetmə ərazisini satın almaq imkanını ciddi şəkildə nəzərdən keçirdiyini bildirməsindən sonra səsləndi. Eyni zamanda, o, ABŞ-ın dərhal hərbi müdaxiləsi ilə bağlı narahatlığı azaltmağa çalışdı. Ağ Evin mətbuat katibi Karolin Livitt, CNN-ə verdiyi açıqlamada, prezidentin və onun komandasının bu vacib xarici siyasət məqsədinə nail olmaq üçün müxtəlif variantları müzakirə etdiyini və Amerika silahlı qüvvələrindən istifadənin, Baş Komandanın ixtiyarındakı vasitələrdən biri olaraq qaldığını vurğuladı.

ABŞ prezidenti Donald Trampın administrasiyası, Qrenlandiyanın əldə edilməsi ilə bağlı "bir sıra variantları" müzakirə edir. Amerika silahlı qüvvələrindən istifadə istisna edilmir. Trampın özü də dəfələrlə ictimaiyyətə Qrenlandiyanın strateji əhəmiyyətindən bəhs edib. O, "Milli təhlükəsizlik nöqteyi-nəzərindən Qrenlandiyaya ehtiyacımız var və Danimarka bunu təmin edə bilməyəcək", - deyə Air Force One təyyarəsində jurnalistlərə bildirib. Bu xəbərlərin fonunda, Qrenlandiyanın Baş naziri Jens-Frederik Nielsen, ABŞ prezidenti Donald Trampa, ərazini "sadəcə istədiyi üçün" zəbt edə bilməyəcəyini bildirib. Daha əvvəl, Sky News, Trampın həqiqətən də Qrenlandiyanı zəbt etməyə hazır olduğunu qeyd etmişdi. Bundan əlavə, Avropa və Kanada onu dayandırmaq üçün çox zəifdir. Onun sözlərinə görə, Tramp Qrenlandiyanı "ABŞ-nin milli təhlükəsizlik prioriteti" və Arktika regionunda rəqiblərə qarşı əsas bir element hesab edir.