Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nın Bratislava'ya ilk resmi ziyareti, iki ülke arasında uzun yıllardır süregelen dostluk ilişkilerini yükseltmenin yanı sıra, tarafların karşılıklı siyasi iradesini ve geleceğe yönelik işbirliği vizyonunu daha da güçlendiriyor. Ziyaret sırasında yapılan baş başa ve geniş katılımlı görüşmeler de, Azerbaycan ve Slovakya'nın ilişkileri derinleştirmek için hem siyasi, hem ekonomik, hem de güvenlik alanlarında yeterince geniş ve gerçekçi ortak faaliyet imkanlarına sahip olduğunu gösteriyor. Azerbaycan'ın Avrupa ile Asya'nın kesişim noktasında yer alması, büyük enerji kaynaklarına, tedarik altyapısına, geniş transit imkanlarına sahip olması ve bölgenin en güçlü ekonomisine sahip olması, Bratislava'nın Bakü ile ilişkileri genişletmesindeki ilgisini şartlandıran temel faktörlerdir. 2024 yılında imzalanan Stratejik Ortaklık Hakkında Ortak Bildirge ise bu ilişkileri hukuki-siyasi açıdan en üst düzeye taşımış ve bu belgenin etkisi şimdiden somut alanlardaki belirli işbirliği planlarında kendini göstermektedir.
Bunu AZƏRTAC'a açıklamasında Milli Meclis Milletvekili Elçin Mirzabeyli söyledi.
Ona göre, enerji alanı Azerbaycan-Slovakya ilişkilerinin temel ve stratejik yönlerinden biridir. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in basına yaptığı açıklamada belirttiği gibi, Azerbaycan gazının geçen yıl ilk kez Slovakya'ya ulaştırılması, enerji işbirliğinin gelecekte daha da genişletilmesi için ciddi bir başlangıçtır. Azerbaycan'ın mevcut ve gelecek gaz yatakları, aynı zamanda yeni üretim ve transit imkanları, ülkemizin Avrupa'nın enerji güvenliğinde stratejik ortak rolünü daha da güçlendirmesine olanak tanıyor. Slovakya'nın da enerji tedarikini çeşitlendirme stratejisi çerçevesinde Bakü ile bu alandaki işbirliği hem ekonomik hem de siyasi açıdan büyük bir perspektif vaat ediyor.
Slovakya'nın NATO ve AB üyesi olarak modern standartlara uygun askeri-teknik üretim potansiyeli, Azerbaycan'ın ise bölgesel güvenlik mimarisindeki artan rolü ve askeri sanayi alanında son yıllarda genişlettiği yerli üretim hattı, ortaklık için rasyonel bir zemin oluşturuyor. Azerbaycan'ın savunma sanayisinin modernleşme süreci, özellikle insansız sistemler, zırhlı araçlar, iletişim ve elektronik harp araçlarının üretimi alanları, Slovakya'nın teknolojik deneyimi ve sanayi altyapısı ile sinerji yaratabilir. Slovak şirketlerinin mühimmat ve zırhlı platformlar alanında gelişmiş ürünler sunması, Azerbaycan'ın savunma sanayisinin gelişimiyle ilgili politikasıyla uyumludur. Bu da ortak üretim, bileşenlerin kooperasyonu ve teknolojik transfer imkanlarını genişletiyor. Aynı zamanda, Slovakya'nın Doğu Avrupa bölgesinde artan güvenlik talebi nedeniyle savunma sanayisi pazarını çeşitlendirme ilgisi, Azerbaycan pazarını stratejik ortak alanına dönüştürebilir.
Milletvekili, Azerbaycan'ın Slovakya ile ulaşım-lojistik alanında işbirliği perspektiflerinin daha geniş jeoekonomik dönüşümler bağlamında gerçekleştiğini belirtti. Azerbaycan, Orta Koridor, Kuzey-Güney ve Bakü-Tiflis-Kars hattı dahil olmak üzere çok yönlü güzergahlarda kilit transit konumuna sahiptir. Slovakya'nın Orta Avrupa'da yer alması ve AB'nin iç lojistik merkezlerine erişimi, Azerbaycan için önemli bir tamamlayıcı işlev görebilir. Slovakya'nın liman altyapısı olmasa da, ülkenin topraklarındaki Trans-Avrupa Ulaşım Ağı'nın ana hatları ve demiryolu bağlantıları, Azerbaycan'dan geçen yük akışlarının Orta Avrupa'ya yönlendirilmesinde operasyonel imkan yaratıyor. Azerbaycan için temel perspektif, Slovakya'nın lojistik operatörleriyle entegrasyonun güçlendirilmesi, multimodal taşımaların koordinasyonu ve Bakü limanının Avrupa platformunda daha sistematik bir şekilde yer kazanmasıdır. Slovakya ise Orta Koridor aracılığıyla Asya pazarlarına erişim imkanlarını genişletme ve yeni tedarik zincirlerinin oluşumunda payını artırma potansiyeli elde edebilir.
Bilgi teknolojileri ve veri merkezlerinin oluşturulması alanında yürütülen görüşmeler, modern küresel ekonominin taleplerine uygun yeni bir işbirliği yönüdür. Azerbaycan'ın geniş enerji kaynakları ve soğuk iklime sahip bölgeleri, ülkeyi uluslararası veri merkezi altyapısı için elverişli bir platforma dönüştürüyor. Slovak şirketlerinin bu alandaki katılımı, gelecekte dijital ekosistemin ortak gelişimini mümkün kılabilir.
“İnsani, eğitim ve kültürel işbirliği, aynı zamanda turizm alanında ilişkilerin gelişmesi, bir kural olarak ülkeler arasındaki kamu diplomasisinin güçlenmesine katkıda bulunur. Slovak şirketinin kurtarılmış topraklarımızda 'akıllı köy' projesine katılımı, bu ülkenin Azerbaycan'ın Büyük Dönüş stratejisini desteklemeye hazır olduğunu gösteriyor. Hava ulaşımı bağlantılarının genişletilmesi ise ticaret, iş ve turizm akışlarının artırılmasına hizmet eden önemli bir adımdır”, - diyen Elçin Mirzabeyli, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Slovakya'da yüksek düzeyde karşılanmasının, iki ülke liderlerinin ilişkilerde karşılıklı güven ve dostluğa dayanan mesajlarının, Bratislava'nın Bakü'ye verdiği siyasi desteğin önemini daha da artırdığını belirtti. Slovakya'nın Azerbaycan'ın 44 günlük Vatan Savaşı'nda elde ettiği Zafer'in yıldönümünde yüksek düzeyde temsil edilmesi de dostluk ilişkilerinin somut bir örneği olarak dikkat çekiyor.
“Tüm bu noktalar, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Slovakya'ya ziyaretinin sadece diplomatik bir olay olmadığını, iki ülke arasında yeni ve daha esnek işbirliği formatlarının temelini atan bir dönüm noktası olduğunu gösteriyor. Bu ziyaret hem ekonomik, teknolojik, enerji, savunma ve ulaşım alanlarında somut projelerin hayata geçirilmesine ivme kazandıracak, hem de Azerbaycan-Slovakya ilişkilerini Avrupa-Kafkas düzleminde yeni bir stratejik seviyeye yükseltecek bir platform olarak hizmet ediyor”, - diye belirtti.