İran ABŞ ilə mümkün razılaşma çərçivəsində zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarını başqa ölkəyə təhvil verməyəcəyini açıqlayıb. Tehran nüvə materiallarının ölkədən çıxarılmasını qəbuledilməz hesab edir. Bu barədə İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, Bəqai noyabrın 9-da Livanın “Al Mayadeen” telekanalına müsahibəsində İranın 60 faizə qədər zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının xaricə göndərilməsi məsələsinin danışıqlar gündəliyində olmadığını vurğulayıb. Onun açıqlamasını İranın “Press TV” telekanalı yayıb.
“Zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarımızın başqa ölkəyə təhvil verilməsi üçün heç bir səbəb yoxdur”, – deyə İran rəsmisi bildirib.
Bəqai İranın Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) ilə əməkdaşlığı davam etdirdiyini də qeyd edib. Onun sözlərinə görə, agentliyin müfəttişləri bir neçə gün əvvəl Buşəhr Atom Elektrik Stansiyasında yoxlama aparıblar.
Bununla belə, İran rəsmisi digər nüvə obyektlərinə baxış keçirilməsi üçün hazırda lazımi şəraitin və razılaşdırılmış prosedurların olmadığını bildirib.
O, ABŞ və İsrailin hücumları nəticəsində zədələnmiş nüvə obyektlərində yoxlama aparılması tələblərini də tənqid edib. Bəqainin fikrincə, həmin obyektlərə qarşı hərbi əməliyyatlar həyata keçirildiyi bir şəraitdə əvvəlki yoxlama mexanizmlərini tətbiq etmək mümkün deyil.
İran tərəfi nüvə silahlarının yayılmaması ilə bağlı beynəlxalq öhdəliklərindən imtina etmədiyini bildirir. Bununla yanaşı, BAEA-nın zərər görmüş obyektlərə çıxış imkanları məhdud olaraq qalır.
Bəqai ABŞ administrasiyasını danışıqlar zamanı mövqeyini dəfələrlə dəyişməkdə də ittiham edib. O bildirib ki, Vaşinqtonun irəli sürdüyü yeni tələblər diplomatik razılaşmanın əldə olunmasını çətinləşdirir.
İran rəsmisinin sözlərinə görə, Fars körfəzindəki mövcud hərbi qarşıdurmanın sona çatması üçün ABŞ Tehranın müəyyən etdiyi şərtləri yerinə yetirməlidir.
Həmin tələblər arasında bütün cəbhələrdə hərbi əməliyyatların dayandırılması, ABŞ-ın İran limanlarına tətbiq etdiyi dəniz blokadasının aradan qaldırılması, sanksiyaların ləğvi və İranın dondurulmuş maliyyə aktivlərinin sərbəst buraxılması yer alır.
Tehran daha əvvəl münaqişənin dayandırılması üçün yeddi şərtdən ibarət təklif irəli sürdüyünü açıqlayıb.
Bəqai bildirib ki, İran danışıqlar üçün nəzərdə tutulan ilkin müddəti yeddi gündən iki günə qədər azaltmağa hazırdır. Lakin bunun üçün ABŞ-ın əsas tələblərə əməl etməsi şərt kimi göstərilir.
Vaşinqton isə İranın bəzi şərtlərini qəbuledilməz hesab edir. ABŞ tərəfi xüsusilə yüksək səviyyədə zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının gələcək taleyini və nüvə obyektlərində beynəlxalq yoxlamaların bərpasını mühüm məsələlər kimi qiymətləndirir.
Beləliklə, ABŞ və İran arasında diplomatik təmaslar davam etsə də, uran ehtiyatlarının ölkədən çıxarılması, nüvə obyektlərinə nəzarət və iqtisadi sanksiyalarla bağlı ciddi fikir ayrılıqları qalır.
Tərəflər arasında yekun razılaşma əldə olunmayıb.