Sayıştay, 2025 yılı İş Planı'na göre Devlet Turizm Ajansı'nda 2021-2024 yıllarını kapsayan harici devlet mali kontrol tedbiri uyguladı.
Editörlük, Sayıştay'a atıfta bulunarak, denetimin devlet kaynaklarının ve devlet mallarının yönetiminin mevzuata uygunluğunu değerlendirmeyi amaçladığını bildirdi.
Denetim sonucunda aşağıdaki temel eksiklikler tespit edildi:
Denetimin kapsadığı 2021-2024 yıllarında devlet bütçesinden ayrılan ödeneklerin kullanımı sırasında, Ajans'a bağlı kurumların faaliyetlerinin finansmanı için gerekli ödeneklerin ayrılmasına rağmen, bazı durumlarda fonksiyonların başka kurumlara devredildiği görüldü.
“Azerbaycan Devlet Turizm Ajansı Hakkında Yönetmelik”te Ajans'ın fonksiyonel faaliyetleri ve görevleri için uzman (personel) eğitimi öngörülmemesine rağmen, Azerbaycan Turizm ve Yönetim Üniversitesi ile Avusturya'nın IMC KREMS Uygulamalı Bilimler Üniversitesi arasında IMC Ulusötesi programın hazırlanması ve uygulanmasına dair imzalanan sözleşmelere göre 2021-2023 yıllarında toplamda 899,5 bin manat bütçe ödeneği ödenmiştir.
Denetim döneminde önemli sayıda işlemi kapsayan 330 bin manat tutarındaki ödenekler, birleşik bütçe sınıflandırmasının gereklerine uyulmayarak fonksiyonel ve ekonomik sınıflandırmanın paragrafları üzerinden harcanmamıştır.
Koruma Alanları Yönetim Merkezi'nin ilgili 4 koruma alanının arazilerinde toplanan çöp, yaprak, evsel atıkların toplanması, taşınması, arazilerin süpürülmesi, ağaç dikimi, budanması ve benzeri işlerin yapılmasıyla ilgili satın alma sözleşmeleri imzalanarak bu kurumların kaynakları hesabına yapılması gerekirken, Ajans denetim kapsamındaki dönemde 835,5 bin manat tutarında ödeme yapmıştır.
Ajans, “Azerbaycan Turizm Bürosu” ve “Koruma Alanları Yönetim Merkezi”ne 2023-2024 yılları için ödeneklerin aktarılmasıyla ilgili başvurular yapılmasına ve bu başvurulara uygun onay veya yanıt alınmamasına rağmen, denetim kapsamındaki dönemde toplamda 18,5 milyon manat tutarındaki bütçe ödeneğini yıl sonunda bağlı kurumlara aktararak, yıl sonuna kadar tüm hazine hesap bakiyelerinin tek hazine hesabına aktarılması talebinden kaçınmıştır.
“Bütçe Sistemi Hakkında” kanunun gereğini ihlal eden Ajans, ödeneklerin akreditif hesaplarda tutulmasına izin vermiş, bazı durumlarda ödeneği bütçeye iade etmemiştir. Akreditif hesaplarda tutulan ödeneğin 3 milyon 89,7 bin manatı 2022 yılında, 8 milyon 789,2 bin manatı 2023 yılı içinde yerine getirilen iş ve hizmetler karşılığında kapatılmış (icra edilmiş), yıl sonuna kalan 965,4 bin manat ödenekten 921,8 bin manatı ise 2024 yılı içinde yerine getirilen iş ve hizmetler karşılığında kapatılarak toplamda sadece 43,5 bin manatı bütçeye iade edilmiştir.
Denetimin kapsadığı yıllarda Ajans'ın muhasebesinde sabit bir muhasebe kayıt programı bulunmamış, dönem boyunca çalışanların maaşlarının hesaplanması, alacaklı ve borçluların, deponun, ana varlıkların ve malzeme stoklarının kaydının tutulması, anma emirlerinin işlenmesi ve devir tablosunun hazırlanması ilgili bir tablo programı yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Bu durum, finansal raporlarda tahrifatların oluşmasına da zemin hazırlamıştır.
Denetimin kapsadığı yıllarda gerçekleştirilen tamir ve restorasyon işleri için seçme usulüyle toplanan denetim kanıtlarıyla, keşif özetinde öngörülmeyen işlerin bedelinin ödendiği, bazı işlerin bedel ve hacimlerinin artırılması suretiyle yükleniciye ek ödenek ödendiği, ayrıca bir dizi eksiklik nedeniyle devlet kaynağının fazla kullanılmasına izin verildiği tespit edilmiştir.
Cumhuriyet düzeyindeki etkinliklerin düzenlenmesi sırasında bazı durumlarda yürürlükteki norm ve gerekliliklere uyulmamış, bu ve sözleşmede öngörülen şartların yerine getirilmemesi fazla devlet kaynağının kullanılmasına neden olmuştur.
Sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilme durumunun kontrol edilmemesi, aynı zamanda yurt dışındaki tanıtım amaçlı bilgilerin yerleştirilmesiyle ilgili yapılan satın almaların, nihayetinde bu yöndeki faaliyetin etkililiğini etkilemiş ve ödeneklerin zamanında kullanılması imkanlarını kısıtlamıştır.