20 Kasım 2020'de Ağdam rayonu bir kurşun bile atılmadan, kan dökülmeden işgalden kurtarıldı. Bu, 2020 yılındaki 44 günlük Vatan Muharebesi'nde Azerbaycan'ın hem savaş meydanında hem de siyasi düzlemde kazandığı zaferin sonucuydu. Savaş meydanında elde edilen başarı, Ağdam ile birlikte Kelbecer ve Laçın rayonlarının da kurtarılmasına olanak sağladı.
Ağdam'ın işgal sonrası manzarası dehşet vericiydi. Şehir yerle bir edilmişti. Bu sebeple Ağdam'a Kafkasya'nın Hiroşiması da diyorlardı. Azerbaycan, 30 yıla yakın süren çatışma ve topraklarının Ermenistan tarafından işgali sonucunda arazilerinin mayınlarla kirlenmesi sorunundan muzdariptir ve dünyada mayınlarla en çok kirlenmiş ülkeler arasındadır. Ülke topraklarının yaklaşık yüzde 12'si, ilk tahminlere göre 1,5 milyon mayın ve bilinmeyen sayıda patlamamış askeri mühimmatla kirlenmiştir. Sadece Ağdam'da 100 bine yakın mayın döşenmiştir. Otuz yıla yakın işgal süresince kadınlar ve çocuklar da dahil olmak üzere yüzlerce kişi mayın kurbanı olmuştur. Döşenmiş mayınlar, bölgede yürütülen inşaat ve restorasyon sürecine, eski mecburi göçkünlerin kendi topraklarına dönüşüne engel teşkil etmektedir.
Ermenistan tarafı, uluslararası hukukun tüm norm ve ilkelerini kaba bir şekilde ihlal ederek, Ağdam rayonunda coğrafi adları da değiştirmiş, oradaki mülkiyeti yağmalamıştır. Tüm Müslüman anıtları yıkılmış ve hakarete uğramıştı. Aynı zamanda camiyi askeri amaçlar veya ahır olarak kullanmışlardı. Sayın Cumhurbaşkanı'nın da belirttiği gibi, yıkılmış Ağdam şehri Ermeni vahşetinin şahididir.
Son 5 yıldır, Ağdam'da yeni bir dönem başladı. En çok mayınlanmış bölge olmasına rağmen, burada yüksek düzeyde imar ve ihya çalışmaları yürütülmektedir. Şehrin ana planına uygun olarak burada yeni yerleşim yerleri inşa edilmektedir. Sayın Cumhurbaşkanı'nın Ağdam'a ziyareti sırasında yeni yerleşim yerleri, sosyal tesisler hizmete açılmaktadır. Ağdam-1” ve “Ağdam-2” trafo merkezlerinin faaliyeti sonucunda tüm rayon elektrik enerjisi ile sürdürülebilir bir şekilde sağlanmaktadır. Aynı zamanda burada modern standartlara uygun sanayi işletmeleri faaliyete başlamıştır. Bu da buraya geri dönen nüfusun istihdamının sağlanmasına katkıda bulunmaktadır.
Genel olarak, eski mecburi göçkünlerimizin geri dönmesi, burada refah ve güvenli koşullarda yaşaması için kapsamlı tedbirler hayata geçirilmektedir. Bu yıldan itibaren Ağdam'a göç de gerçekleşti. Şöyle ki, Ekim 2025'e kadar 825 aile, yani 3318 kişi doğup büyüdükleri yurtlarına geri döndü.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Ağdam'a yaptığı ziyaretlerden birinde şunları söylemişti: “Biz vakit kaybetmeden, tarihi Zafer'den sonra vakit kaybetmeden imar çalışmalarına başladık, siyasi irade ortaya koyduk, tüm mali ve teknik imkanlarımızı, insan kaynakları potansiyelimizi seferber ettik”. Beş yıl içinde Ağdam'ın gelecekteki gelişimiyle ilgili çok önemli adımlar atıldı ve bugün somut sonuçlar görüyoruz. Halihazırda Ağdam'da geniş çaplı inşaat ve restorasyon çalışmaları devam etmektedir. 20 Kasım Ağdam Şehir Günü'nde Ağdam, daha güçlü, daha modern bir bölge olarak kalkınma örneği sergiliyor. Üç renkli bayrağımız Ağdam'da ebediyen dalgalanacak.
Milletvekili
Könül Nurullayeva