Qubadlının bərpası və iqtisadi inkişafı: Azərbaycanın milli maraqları kontekstində strateji prioritetlər
Qubadlının işğaldan azad edilməsi Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün təmin olunması ilə yanaşı, ölkənin gələcək inkişaf strategiyasında yeni imkanlar açan mühüm tarixi hadisədir. 25 oktyabr tarixinin Qubadlı Şəhəri Günü kimi qeyd olunması milli yaddaşın qorunması, tarixi ədalətin təntənəsi və dövlətçilik ənənələrinin möhkəmləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu gün qarşıda duran əsas vəzifələrdən biri şəhərin və rayonun yaşayış məntəqələrinin müasir tələblərə uyğun bərpasını təmin etməkdir. Qubadlının dirçəldilməsi Azərbaycanın milli maraqlarının, sosial sabitliyinin və uzunmüddətli iqtisadi inkişaf məqsədlərinin uzlaşdırılmasını tələb edir. Bu baxımdan bərpa prosesi yalnız dağıdılmış infrastrukturun yenilənməsi kimi deyil, həm də yeni iqtisadi və sosial mühitin formalaşdırılması kimi qiymətləndirilməlidir.
Rayonun gələcək inkişafı ilk növbədə əhalinin təhlükəsiz və layiqli yaşayış şəraitinin yaradılmasından asılıdır. Yaşayış evlərinin, məktəblərin, səhiyyə müəssisələrinin və digər sosial obyektlərin inşası insanların doğma torpaqlarına qayıdışını sürətləndirən əsas amillərdəndir. Müasir su, elektrik enerjisi, qaz, rabitə və nəqliyyat sistemlərinin qurulması Qubadlının ölkənin iqtisadi məkanına səmərəli inteqrasiyasını gücləndirə bilər. Şəhərsalma prosesində enerji səmərəliliyinə, ekoloji tarazlığa və dayanıqlı infrastruktur prinsiplərinə üstünlük verilməsi gələcəkdə əlavə xərclərin azalmasına şərait yaradar. Eyni zamanda, rəqəmsal xidmətlərin və müasir idarəetmə mexanizmlərinin tətbiqi əhalinin dövlət xidmətlərinə əlçatanlığını artıra bilər. Belə yanaşma Qubadlının bərpasını yalnız fiziki yenidənqurma deyil, keyfiyyətcə yeni inkişaf mərhələsi səviyyəsinə yüksəldə bilər. Qubadlının iqtisadi potensialının reallaşdırılmasında kənd təsərrüfatı mühüm istiqamətlərdən biri hesab oluna bilər. Rayonun təbii şəraitinə və yerli resurslarına uyğun əkinçilik, heyvandarlıq və digər kənd təsərrüfatı sahələrinin inkişaf etdirilməsi yeni iş yerlərinin yaradılmasına kömək edər. Fermer təsərrüfatlarının müasir texnologiyalarla təmin edilməsi, suvarma imkanlarının genişləndirilməsi və məhsuldarlığın artırılması istehsalın səmərəliliyini yüksəldə bilər. Yerli məhsulların emalı və saxlanması üçün müəssisələrin yaradılması isə iqtisadi dəyərin rayon daxilində formalaşmasına imkan verər. Kiçik və orta sahibkarlığın dəstəklənməsi Qubadlının iqtisadi həyatının canlanmasında, əhalinin məşğulluğunun artırılmasında və ailə gəlirlərinin yüksəldilməsində əhəmiyyətli rol oynaya bilər. Bu məqsədlə sahibkarlara maliyyə əlçatanlığının yaxşılaşdırılması, məsləhət xidmətlərinin göstərilməsi və bazarlara çıxış imkanlarının genişləndirilməsi vacibdir. Rayonun strateji mövqeyi nəqliyyat əlaqələrinin və regional iqtisadi əməkdaşlığın inkişafı baxımından da imkanlar yaradır.
Yol infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi Qubadlının digər iqtisadi mərkəzlərlə əlaqəsini gücləndirərək məhsulların daşınmasını və xidmətlərin dövriyyəsini asanlaşdıra bilər. Bu imkanlardan səmərəli istifadə etmək üçün iqtisadi planlaşdırma regional inkişaf prioritetləri ilə əlaqələndirilməlidir. Nəticə etibarilə, Qubadlının bərpası Azərbaycanın suverenliyinin möhkəmləndirilməsi, regional inkişafın sürətləndirilməsi və əhalinin rifahının yüksəldilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu prosesin uğuru infrastruktur layihələrinin miqyası ilə yanaşı, yaradılan imkanların uzunmüddətli iqtisadi nəticələrindən də asılı olacaq. Dövlət investisiyalarının səmərəli istifadəsi, sahibkarlığın təşviqi, insan kapitalının inkişafı və ekoloji dayanıqlılıq vahid siyasətin əsas istiqamətlərinə çevrilməlidir.
Qubadlının müasir, təhlükəsiz və iqtisadi cəhətdən fəal yaşayış məkanına çevrilməsi Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərin dirçəldilməsi strategiyasının mühüm nəticələrindən biri ola bilər. Beləliklə, Qubadlının yenidən qurulması keçmişin yaralarının sağaldılması ilə yanaşı, ölkənin gələcək inkişafına xidmət edən yeni imkanların yaradılması deməkdir.
Məhəmməd Abuşov
Neftçala rayonu