ABŞ-ın Kaliforniya ştatında seçicilər sərvəti 1 milyard dolları keçən şəxslərə birdəfəlik 5 faizlik vergi tətbiqini nəzərdə tutan təklifi rədd ediblər. Milyarderlərin böyük maliyyə vəsaiti xərclədiyi kampaniya ölkədə sərvət vergisi ilə bağlı ən geniş müzakirələrdən birinə çevrilib.
Redaksiya “The Wall Street Journal” və “Associated Press” agentliyinə istinadən xəbər verir ki, noyabrın 3-də keçirilən seçkilərdə səsverməyə çıxarılan “Proposition 40” adlı təşəbbüs seçicilərin əksəriyyətinin dəstəyini qazana bilməyib.
Noyabrın 9-da Associated Press təklifin rədd edildiyini elan edib. Həmin vaxt açıqlanan nəticələrə əsasən, seçicilərin təxminən 53 faizi təşəbbüsün əleyhinə, 47 faizi isə lehinə səs verib.
Qanun layihəsi 2026-cı il yanvarın 1-nə Kaliforniyada yaşayan və ümumi sərvəti 1 milyard dolları aşan şəxslərin aktivlərinə birdəfəlik 5 faiz vergi tətbiqini nəzərdə tuturdu.
Təşəbbüsün müəllifləri yeni vergi hesabına təxminən 100 milyard dollar toplamağı planlaşdırırdılar. Bu vəsaitin 90 faizinin səhiyyə sisteminə, qalan 10 faizinin isə təhsil və ərzaq yardımı proqramlarına yönəldilməsi nəzərdə tutulurdu.
Layihənin əsas məqsədi ABŞ federal hökumətinin səhiyyə xərclərini azaltması nəticəsində Kaliforniyanın üzləşə biləcəyi maliyyə çatışmazlığını kompensasiya etmək idi.
Lakin təklif ştatın ən varlı sakinlərinin ciddi müqaviməti ilə qarşılaşıb.
“The Wall Street Journal”ın məlumatına görə, texnologiya sektorunun milyarderləri və digər varlı şəxslər təşəbbüsün qəbul edilməsinin qarşısını almaq üçün yüz milyonlarla dollar xərcləyiblər.
Vergiyə qarşı kampaniyanın əsas maliyyə dəstəkçilərindən biri Google şirkətinin həmtəsisçisi Sergey Brin olub. O, təşəbbüsün əleyhinə fəaliyyət göstərən siyasi təşkilata 100 milyon dollardan çox vəsait ayırıb.
Verginin əleyhdarları hesab edirdilər ki, belə bir qərar milyarderlərin Kaliforniyanı tərk etməsinə, investisiyaların azalmasına və yeni texnologiya şirkətlərinin başqa ştatlara köçməsinə səbəb ola bilər.
Təklifin rədd edilməsi Kaliforniya qubernatoru Qevin Nyusom da daxil olmaqla, ona qarşı çıxan Demokratlar Partiyasının bəzi nüfuzlu nümayəndələrinin mövqeyi ilə üst-üstə düşüb.
2028-ci ildə ABŞ prezidentliyinə mümkün namizəd kimi adı hallanan Nyusom əvvəldən sərvət vergisinin tətbiqinə qarşı çıxırdı. O, belə bir addımın ştatın iqtisadi rəqabət qabiliyyətinə mənfi təsir göstərə biləcəyini bildirirdi.
Bununla belə, Demokratlar Partiyası daxilində məsələ ilə bağlı fikir ayrılıqları mövcud idi. Partiyanın Kaliforniya təşkilatı və senator Berni Sanders təşəbbüsü dəstəkləyirdilər.
Verginin əsas təşəbbüskarlarından olan SEIU United Healthcare Workers West həmkarlar ittifaqı isə məğlubiyyətə baxmayaraq, bu ideyadan imtina etməyəcəyini açıqlayıb.
Təşkilatın rəhbəri Deyv Reqanın sözlərinə görə, Kaliforniya qanunvericiləri səhiyyənin maliyyələşdirilməsi probleminə alternativ həll tapmasalar, 2028-ci ildə milyarderlər üçün yeni vergi təşəbbüsü irəli sürülə bilər.
Beləliklə, Kaliforniyada sərvət vergisi təşəbbüsünün rədd edilməsi ABŞ-da varlı təbəqənin vergiyə cəlb olunması və sosial proqramların maliyyələşdirilməsi ilə bağlı siyasi mübahisələrin davam edəcəyini göstərir.