ABŞ-ın İranla müharibəsi Donald Tramp administrasiyası üçün getdikcə daha mürəkkəb siyasi və hərbi dalana çevrilir. Müharibənin başlanmasından iki aydan çox vaxt keçsə də, Vaşinqtonun əsas hədəfləri — rejim dəyişikliyi, İranın nüvə proqramının dayandırılması və Tehranın regional qüvvələrinin zəiflədilməsi — hələlik reallaşmayıb.
Redaksiya Reuters, CSIS və CFR-ə istinadla xəbər verir ki, analitiklər mövcud vəziyyəti “donmuş müharibə” kimi qiymətləndirirlər. Bu, nə qələbənin, nə razılaşmanın, nə də aydın çıxış yolunun olduğu mərhələ deməkdir.
Ekspertlərin fikrincə, İran Hörmüz boğazı üzərində təzyiq aləti yaratmaqla göstərib ki, zəifləmiş vəziyyətdə belə qlobal enerji və ticarət axınlarına ciddi təsir göstərə bilir. Hörmüz boğazı dünya neft və qaz daşımalarının əsas boğazlarından biri olduğu üçün burada yaranan hərbi risklər dərhal bazarlara təsir edir.
Məlumata görə, Tramp administrasiyası Tehranın təklifini qəbul etməyib. İran boğazın yenidən açılması müqabilində nüvə danışıqlarının təxirə salınmasını istəyirdi. ABŞ daxilində isə bəzi müşavirlər “birtərəfli qələbə elanı və geri çəkilmə” variantını müzakirə edirlər.
Lakin belə addım Tehran tərəfindən öz qələbəsi kimi təqdim oluna bilər. Bu isə Trampın həm daxildə, həm də beynəlxalq arenada zəif görünməsi riskini artırır.
Müharibənin iqtisadi nəticələri də ABŞ daxilində hiss olunur. Benzin qiymətləri ölkə üzrə 4 dollardan yuxarı qalır, Reuters/Ipsos sorğusuna görə Trampın reytinqi 34 faizə düşüb və respublikaçılar Konqresdə mövqelərini itirmək riski ilə üz-üzədir.
Analitiklər hesab edirlər ki, İran hələ məğlub edilməyib, sadəcə vaxt qazanır. Mövcud vəziyyət davam edərsə, bu böhran Trampın prezidentliyi dövrünün ən ağır xarici siyasət miraslarından biri kimi yadda qala bilər.