İranın, Hörmüz Boğazından keçən neft tankerləri üçün ödəniş valyutasının ABŞ dolları əvəzinə Çin yuanı olması istiqamətində yeni bir tənzimləmə hazırlığını dəyərləndirdiyi iddia edilib. Bu addım, qlobal neft ticarətinin əsasını təşkil edən "petrodolar sistemi"ndə potensial dəyişikliklərə səbəb ola bilər.
Redaksiya CNN Arabic-ə istinadla xəbər verir ki, Tehran rəhbərliyi tanker keçidlərini məhdudlaşdıran və yeni bir ödəniş sistemi gətirən bir model üzərində işləyir. İddialara görə, İran, boğazdan keçən neft tankerlərinin ödənişlərinin ABŞ dolları əvəzinə Çin yuanı ilə edilməsi şərtilə keçidlərə icazə verilməsini nəzərdə tutan bir planı müzakirəyə çıxarıb.
Qlobal neft ticarətinin böyük bir hissəsi ABŞ dolları üzərindən həyata keçirilir. Beynəlxalq enerji bazarlarında "petrodolar sistemi" adlanan bu quruluş, neft satışlarının dollar əsasında aparılmasına əsaslanır. Son illərdə bəzi ölkələr enerji ticarətində alternativ ödəniş sistemləri inkişaf etdirməyə çalışır. Çin xüsusilə öz milli valyutası yuanın enerji ticarətində istifadəsini artırmaq üçün müxtəlif səylər göstərir.
Hörmüz Boğazı, qlobal enerji təchizatı üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir. Küresel neft tədarükünün təxminən beşdə biri bu dar keçiddən daşınır. Bu səbəbdən, boğazda yaşanacaq ən kiçik bir gərginlik və ya keçid məhdudiyyəti ehtimalı belə neft qiymətlərində kəskin dalğalanmalara yol aça bilər. Son inkişafların ardından, neft qiymətlərinin iyul 2022-dən bəri ən yüksək səviyyələrə çatdığı bildirilir.
Enerji mütəxəssisləri, Hörmüz Boğazı ilə bağlı hadisələrin təkcə neft bazarlarını deyil, eyni zamanda küresel iqtisadiyyatı da təsir edə biləcəyinə diqqət çəkirlər. Neft qiymətlərindəki artımın enerji xərclərini yüksəldərək küresel inflyasiya təzyiqini gücləndirə biləcəyi ifadə edilir. Hazırda İran rəhbərliyindən bu məsələ ilə bağlı rəsmi bir qərar açıqlaması gəlməyib, lakin bazarlarda Tehranın atacağı potensial addımlar yaxından izlənilir.