İran Çindən raket alır, ABŞ gərginliyi artırır

İran Çindən raket alır, ABŞ gərginliyi artırır

Redaksiya · Media ·

İranın Çinlə supersonik gəmi əleyhinə qanadlı raketlər əldə etmək üzrə razılaşmaya yaxınlaşması, ABŞ-nin aviadaşıyıcı qruplarının İslam Respublikasına zərbə endirmə məsafəsində toplanması ilə Yaxın Şərqdə vəziyyəti əhəmiyyətli dərəcədə gərginləşdirə bilər.

Redaksiya məlumat verir ki, "Reuters" çərşənbə günü Tehranın Çin istehsalı olan CM-302 raketləri üçün sazişi yekunlaşdırmaq üzrə olduğunu bildirib. Bu barədə danışıqlar barədə məlumatlı olan altı nəfərə istinad edilib. Təxminən 180 mil məsafə qət edə bilən və gəmi müdafiəsindən yayınmaq üçün aşağıdan uçan supersonik silahlar İranın regionda fəaliyyət göstərən ABŞ hərbi dəniz qüvvələrini hədəfə almaq qabiliyyətini artıracaq.

Məlumata görə, razılaşma başa çatmaq üzrədir, lakin çatdırılma tarixi razılaşdırılmayıb. Neçə raketin iştirak etdiyi, İranın nə qədər ödəməyə razılaşdığı və ya Çinin artan regional gərginlik fonunda bu addımı atıb-atmayacağı hələlik məlum deyil. "Reuters"in məlumatına görə, danışıqlar ötən il İsrail və İran arasında 12 günlük müharibədən sonra sürətlənib, bu müharibə Tehranın hərbi infrastrukturunu zəiflədib və regional gərginliyi artırıb.

Bu razılaşma, ABŞ prezidenti Donald Trampın Tehranı nüvə proqramını məhdudlaşdırmadığı təqdirdə nəticələri barədə xəbərdarlıq etdiyi bir vaxta təsadüf edir. Eyni zamanda, Pentaqon regiona bir neçə aviadaşıyıcı qrupu, o cümlədən "USS Abraham Lincoln" və "USS Gerald R. Ford"u yerləşdirib. Bu yığılma son illərdə regionda ABŞ-nin ən böyük hərbi dəniz qüvvələrinin yerləşdirilmələrindən biridir. Donald Tramp fevralın 19-da bildirib ki, İranın nüvə proqramı ilə bağlı razılaşmaya gəlməsi üçün 10 gün vaxtı var, əks halda hərbi əməliyyatla üzləşə bilər.

Ağ Evin rəsmisi "Fox News Digital"ə bildirib ki, prezident İranın nüvə silahı hazırlaya və ya uranı zənginləşdirə bilməyəcəyi mövqeyində qətiyyətlidir. Rəsmi, İran-Çin razılaşmasının yaxınlaşması ilə bağlı şərh istəyinə cavab olaraq bildirib: "Prezident razılaşmanın əldə olunmasını görmək istərdi, lakin o, açıq şəkildə bildirib ki, ya razılaşma əldə edəcəyik, ya da əvvəlki kimi çox sərt bir şey etməli olacağıq". İranın ali dini lideri Ayətullah Əli Xamenei ötən həftə ABŞ hərbi gəmilərini birbaşa təhdid edib. Xamenei fevralın 17-də "X" sosial şəbəkəsində yazıb: "O gəmidən daha təhlükəlisi, o gəmini dənizin dibinə göndərə bilən silahdır". Hərbi analitiklər hesab edirlər ki, Çinin supersonik gəmi əleyhinə raketləri təhvil verməsi ABŞ-nin Fars körfəzində və ətraf sularında hərbi əməliyyatlarını çətinləşdirə bilər. İsrailin Milli Təhlükəsizlik Araşdırmaları İnstitutunun keçmiş İsrail kəşfiyyat zabiti və İran üzrə baş tədqiqatçısı Denni Sitrinoviç "Reuters"ə bildirib: "İranın bölgədəki gəmilərə hücum etmək üçün supersonik qabiliyyətə malik olması tamamilə oyunu dəyişir. Bu raketləri ələ keçirmək çox çətindir".

Bununla belə, ABŞ qüvvələri İran təhdidlərinə qarşı müdafiənin müxtəlif səviyyələrini qoruyur, o cümlədən "Patriot" raket batareyaları, "Standard Missile" raketləri ilə təchiz olunmuş hərbi gəmilər və F-35 qırıcıları. "Fox News Digital"in məlumatına görə, ötən il Aralıq dənizinin şərqindəki hərbi gəmilər SM-3 raketlərindən istifadə edərək İranın ballistik raketlərini ələ keçirib, "USS Abraham Lincoln"dan fəaliyyət göstərən Dəniz Korpusunun F-35C qırıcıları isə ABŞ aktivlərinə yaxınlaşan İran dronlarını vurub. İran, keçmişdə ABŞ qüvvələri ilə qarşıdurmalarda sürətli gəmilərdən, ballistik raketlərdən və dronlardan da istifadə edib. Ağ Ev "Reuters"in sorğusuna cavab olaraq raket danışıqları ilə bağlı birbaşa açıqlama verməyib. Çinin Xarici İşlər Nazirliyi isə danışıqlardan xəbərsiz olduğunu bildirib. Potensial təhvil, onilliklər ərzində İrana tədarük edilən ən qabaqcıl Çin silah sistemlərindən biri olacaq və yekunlaşdırılsa, ABŞ sanksiya orqanlarını sınaqdan keçirə bilər. ABŞ qüvvələri regionda genişlənərkən, müdafiə rəsmiləri bildiriblər ki, bu yığılma İranın təcavüzünün qarşısını almaq məqsədi daşıyır, lakin diplomatiyanın uğursuz olması halında döyüşə hazır olduqları barədə xəbərdarlıq ediblər.