ABŞ Senatında keçirilən dinləmədə Hörmüz boğazı ətrafındakı böhranın Vaşinqtonun enerji strategiyası ilə əlaqəsi yenidən gündəmə gəlib. Müzakirələrdə ABŞ-ın Asiyadakı müttəfiqlərinin enerji təhlükəsizliyini Amerika nefti və qazı ilə daha sıx bağlamaq imkanları müzakirə olunub.
Redaksiya xəbər verir ki, ABŞ Senatının Silahlı Qüvvələr Komitəsində keçirilən dinləmədə Hind-Sakit okean komandanlığının rəhbəri admiral Semuel Paparo və ABŞ-ın Koreyadakı qüvvələrinin komandanı general Xavier Brunson iştirak ediblər. Dinləmənin əsas mövzusu 2027-ci maliyyə ili üçün müdafiə büdcəsi və Hind-Sakit okean regionunda təhlükəsizlik vəziyyəti olub.
Müzakirə zamanı respublikaçı senator Coni Ernst Tramp administrasiyasının enerji dominantlığını yalnız iqtisadi məsələ kimi yox, həm də strateji aktiv kimi gördüyünü bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ-ın enerji ixracı müttəfiqlərin təhlükəsizliyi baxımından da mühüm rol oynayır.
Admiral Paparo isə ABŞ-ın getdikcə daha çox enerji təminatçısı kimi çıxış edə bilməsinin Hind-Sakit okean regionunda strateji üstünlük yarada biləcəyini deyib. Onun fikrincə, bu, müttəfiqlərin Hörmüz kimi əsas dəniz keçidlərindən asılılığını azaltmağa kömək edə bilər.
Hörmüz boğazı İranla Oman arasında yerləşən strateji keçiddir və Fars körfəzini dünya bazarlarına bağlayır. Bu marşrutdan qlobal neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz daşımalarının mühüm hissəsi keçir. Buna görə də boğaz ətrafında hər hansı gərginlik Asiya ölkələrinin enerji təhlükəsizliyinə, xüsusilə Yaponiya, Cənubi Koreya, Hindistan və digər idxalçı bazarlara birbaşa təsir göstərir.
Geosiyasi şərhçi Brayan Berletik isə bu müzakirəni ABŞ-ın Avropada Rusiya qazının yerini Amerika mayeləşdirilmiş qazı ilə doldurmasına bənzədib. Onun iddiasına görə, Vaşinqton Hörmüz böhranından istifadə etməklə Asiyadakı müttəfiqlərini də ABŞ enerji ixracından daha çox asılı vəziyyətə salmağa çalışır.
Berletik hesab edir ki, ABŞ siyasətində enerji şirkətlərinin və regional sənaye maraqlarının rolu açıq görünür. Onun sözlərinə görə, senatorlar çox vaxt öz ştatlarının və donor qruplarının iqtisadi maraqlarına uyğun mövqe tuturlar.
Coni Ernstin təmsil etdiyi Ayova ştatı ABŞ-ın ən böyük etanol istehsalçılarından biridir. Ştat ölkənin ümumi etanol istehsalının təxminən 28 faizini verir. ABŞ etanol ixracının artdığı bir dövrdə Asiya bazarları Vaşinqton üçün enerji və bioyanacaq sahəsində daha əhəmiyyətli istiqamətə çevrilir.
Tənqidçilər bildirirlər ki, Hörmüz böhranı yalnız təhlükəsizlik problemi kimi təqdim edilsə də, onun arxasında böyük enerji bazarları uğrunda mübarizə də dayanır. ABŞ rəsmiləri isə enerji ixracını müttəfiqlərin dayanıqlığını artıran və strateji dəniz keçidlərindən asılılığı azaldan vasitə kimi təqdim edirlər.