Böyük Britaniya, ABŞ, Danimarka və Hindistanda aparılan araşdırma göstərib ki, insanların təxminən 20 faizi işləmədən hazırkı maaşının 120 faizini almaq imkanı yaransa belə, işini tərk etmək istəmir. Nəticələr əmək fəaliyyətinin insanlar üçün yalnız gəlir mənbəyi olmadığını göstərir. Bu barədə Google DeepMind-ın araşdırmaya həsr olunmuş məqaləsində məlumat verilib.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, araşdırmanı Oksford Universiteti və Google DeepMind ilə əlaqəli tədqiqatçı Culian Ceykobs aparıb. Sorğuda dörd ölkədən əmək qabiliyyətli yaşda olan 8 234 nəfər iştirak edib.
İştirakçılardan işləməyi dayandırmaq müqabilində nə qədər zəmanətli gəlir almaq istədikləri soruşulub. Nəticələrə əsasən, respondentlərin əksəriyyəti hazırkı əməkhaqqına bərabər məbləğdə təminatlı gəlir müqabilində işdən ayrılmağa hazır olduğunu bildirib.
Lakin hər beş iştirakçıdan biri hazırkı maaşından 20 faiz yüksək məbləğdə gəlir təklif edilsə belə, işləməyə davam edəcəyini qeyd edib.
Araşdırmada insanların əmək fəaliyyətini davam etdirməsinin səbəbləri də öyrənilib.
Məlum olub ki, respondentlərin dörddəbirindən bir qədər çoxu üçün işləməyin əsas motivasiyası əməkhaqqıdır.
İştirakçıların təxminən üçdə biri gördüyü işin özünü dəyərli hesab etdiyini bildirib. Onlar üçün peşə fəaliyyəti şəxsi maraq və məna daşıyır.
Respondentlərin təxminən dörddə biri isə iş yerindəki insanlarla ünsiyyəti və sosial münasibətləri əsas motivasiya kimi göstərib.
Sorğuda iştirak edənlərin 17 faizi üçün işləməyin mühüm səbəbi peşənin təmin etdiyi sosial status və nüfuzdur.
Tədqiqatçı müəyyən edib ki, bu motivasiyalar müxtəlif gəlir səviyyələrinə malik insanlar arasında ciddi fərqlənmir. Oxşar nəticələr həm ofis əməkdaşları, həm də fiziki əməklə məşğul olan şəxslər arasında müşahidə edilib.
Culian Ceykobs hesab edir ki, süni intellektin inkişafı nəticəsində iş yerlərinin azalması gələcəkdə universal baza gəliri kimi sosial təminat mexanizmlərinə ehtiyac yarada bilər.
Lakin onun fikrincə, insanlara işləmədən pul verilməsi əmək fəaliyyətinin təmin etdiyi bütün ehtiyacları qarşılamaq üçün kifayət etməyə bilər.
Çünki iş insanlara maddi təminatla yanaşı, sosial əlaqələr, məqsəd hissi, şəxsi inkişaf və cəmiyyətdə müəyyən mövqe qazanmaq imkanı da yaradır.
Araşdırmanın nəticələri süni intellektin əmək bazarına mümkün təsirlərinin yalnız iqtisadi göstəricilərlə qiymətləndirilməməsinin vacibliyini ortaya qoyur.
Tədqiqatçıların yanaşmasına görə, gələcək sosial siyasət insanların gəlirlərini qorumaqla yanaşı, əmək fəaliyyətinin təmin etdiyi qeyri-maddi ehtiyacları da nəzərə almalıdır.