Aİ, "X" platformasına qarşı böyük cərimə tətbiq etdi: İstifadəçi hüquqları pozulub

Aİ, "X" platformasına qarşı böyük cərimə tətbiq etdi: İstifadəçi hüquqları pozulub

Fərid Əlizadə · Texnologiya ·

Avropa İttifaqı (Aİ), "X" sosial media platformasına qarşı, istifadəçilərin hüquqlarını pozduğu və hesabatlılıqdan yayınması səbəbindən ciddi cərimə tətbiq etdi. Bu qərar, texnologiya şirkətlərinin fəaliyyətini tənzimləmək məsələsində Aİ-nin qətiyyətini nümayiş etdirir.

Redaksiya TRT Haber-ə istinadən məlumat verir ki, bu qərar, ABŞ-dakı Tramp administrasiyasını da qəzəbləndirmə riski daşıyır. ABŞ Ticarət Naziri keçən həftə, Aİ-nin polad tariflərini azaltmaq üçün texnologiya tənzimləmələrini nəzərdən keçirməsi lazım olduğunu bildirərək, bu məsələni ticarət danışıqlar üçün  üstünlük kimi istifadə etməyə çalışmışdı. Lakin Aİ rəsmiləri, qərarın ABŞ-dən gələn təzyiqdən asılı olmadığını və texnologiya şirkətlərini tənzimləmə mövzusunda "suverenlik hüququnu" qoruduqlarını açıqladılar.

Aİ Komissiyasının icraedici heyətinin sədr müavini Henna Virkkunen, "DSA-nın ilk uyğunsuzluq qərarı ilə, istifadəçi hüquqlarını zədələdiyi və hesabatlılıqdan yayınması səbəbindən X-i məsuliyyətə cəlb edirik. İstifadəçiləri mavi işarələrlə aldatmaq, reklam məlumatlarını gizlətmək və tədqiqatçıları kənarda saxlamaq Aİ-də qəbul edilə bilməz," dedi. Aİ, X-in şəffaflıq öhdəliklərini pozduğunu müəyyən etdi. Ümumilikdə 120 milyon avro olaraq müəyyən edilən bu cərimə, əsasən üç əsas pozuntuya əsaslanır. Cərimənin 45 milyon avroluq hissəsi, istifadəçilərə pulla verilən və hesabların reallığını müəyyənləşdirməyi çətinləşdirən aldadıcı "mavi işarə" təsdiqləmə nişanı üçün kəsildi.

Dünyanın ilk trilyonerinə çevrilmə yolunda irəliləyən İlon Maskın, bu cəriməyə 90 gün ərzində bir "fəaliyyət planı" ilə cavab verməsi lazımdır. Şirkətin, Apple kimi keçmişdə Aİ qərarlarına etiraz edən digər texnologiya nəhəngləri kimi, Avropa Ədalət Divanına müraciət edərək qərara etiraz etmək hüququ da var. Eyni zamanda, Aİ, TikTok-dan da şəffaflıq narahatlıqlarını aradan qaldırmaq üçün reklamları (repository) təmin etmə öhdəliyi aldığını bildirdi. Yeni qanun, platformaların qanunsuz və ya yaşa uyğun olmayan reklamları müəyyən etmək məqsədilə reklamları tədqiqatçılara açıq tutmasını tələb edir. Avropa Komissiyasının iki ildir davam edən araşdırmasının bir hissəsini başa vuran bu qərar, Rəqəmsal Xidmətlər Qanununun (DSA) qüvvəyə minməsindən bəri şirkətə qarşı verilən ilk cərimədir.

35 milyon avro, qanunsuz dələduzluq və siyasi kampaniyalara qarşı qoruma təmin etmək məqsədilə reklamverənlərin ictimaiyyətə açıq bir siyahısını təqdim etmə öhdəliyini yerinə yetirməməkdən qaynaqlandı. Qalan 40 milyon avro isə, tədqiqatçıların siyasi məzmun kimi mübahisəli mövzuları izləmək üçün ehtiyac duyduğu ictimaiyyətə açıq məlumatlara çıxışı təmin etməkdəki çatışmazlıqlar səbəbindən tətbiq edildi.