Yayımlanan yeni videoda Hörmüz boğazının İran üçün əsas geosiyasi üstünlüklərdən biri olduğu vurğulanıb. Materialda bildirilir ki, ABŞ İranla qarşıdurmada yalnız hərbi gücü deyil, coğrafiyanın yaratdığı reallığı da nəzərə almağa məcburdur.
Redaksiya Press TV-yə istinadla xəbər verir ki, videoda Hörmüz boğazı qlobal ticarətin və enerji daşımalarının ən həssas keçidlərindən biri kimi təqdim olunur. İran mediası bildirir ki, bu dar su yolu üzərində təsir imkanları Tehrana ABŞ və müttəfiqləri qarşısında ciddi strateji üstünlük verir.
Hörmüz boğazı İranla Oman arasında yerləşir və Fars körfəzini Oman körfəzi və Ərəb dənizi ilə birləşdirir. Reuters-in məlumatına görə, boğaz ən dar yerində təxminən 33 kilometr enindədir, gəmilər üçün ayrılmış hərəkət zolaqları isə hər istiqamətdə təxminən 3 kilometr təşkil edir.
Bu keçidin əhəmiyyəti təkcə neftlə bağlı deyil. Qlobal neft və mayeləşdirilmiş təbii qaz daşımalarının təxminən beşdə biri normal şəraitdə Hörmüz boğazından keçir. Bundan başqa, kükürd, ammonyak və digər gübrə məhsullarının mühüm hissəsi də bu marşrutla daşınır.
Press TV-nin materialında iddia olunur ki, Hörmüz boğazında hər hansı ciddi məhdudiyyət yalnız enerji bazarlarını deyil, ərzaq istehsalını, gübrə tədarükünü, sənaye xammalı zəncirlərini və qlobal inflyasiyanı da sarsıda bilər. Bu səbəbdən boğaz İran üçün sadəcə dəniz keçidi yox, iqtisadi və siyasi təzyiq aləti kimi təqdim edilir.
Reuters isə qeyd edir ki, beynəlxalq dəniz hüququ baxımından Hörmüz boğazı kimi strateji keçidlərdə sərbəst gəmi hərəkəti prinsipi mühüm yer tutur. Bununla belə, həm İranın, həm də ABŞ-ın BMT-nin Dəniz Hüququ Konvensiyasını ratifikasiya etməməsi bu sahədə hüquqi mübahisələri daha da mürəkkəbləşdirir.
Ekspertlər hesab edirlər ki, Hörmüz boğazı ətrafında gərginlik hər dəfə qlobal bazarlara dərhal təsir edir. Alternativ boru kəmərləri və marşrutlar mövcud olsa da, onların heç biri qısa müddətdə bu keçidi tam əvəz edə bilmir. Buna görə də İranın coğrafi mövqeyi Vaşinqtonun hərbi və iqtisadi planlarını çətinləşdirən əsas amillərdən biri olaraq qalır.