Əmtəə bazarlarında həftəyə damğa vuran hadisələrin başında ABŞ-İran xəttindəki gərginlik və Tramp administrasiyasının tarif siyasətlərinə dair qeyri-müəyyənliklər gəldi. Təhlükəsiz liman tələbi ilə qızıl yüzdə 1,4, Brent nefti yüzdə 6 dəyər qazanarkən, təbii qaz yüzdə 7,2 gerilədi.
Redaksiya məlumat verir ki, ABŞ Mərkəzi Bankının (Fed) faiz endirimlərinə dair gözləntilər, başda qiymətli metallar olmaqla əmtəə bazarlarında risk iştahını dəstəklədi.
Analitiklər, Fed-in iclas protokollarında üzvlər arasında siyasət ayrılığı görülməsinə baxmayaraq, inflyasiyanın gözləntilərə paralel yavaşlaması halında faiz endirimi ehtimalının qorunduğunu bildirir.
Geosiyasi tərəfdə isə ABŞ prezidenti Donald Trampın İran məsələsinin həlli üçün 10 günlük müddət tanıması və olası hərbi müdaxilə riskinin gündəmə gəlməsi, neft qiymətlərini dəstəkləyərkən təhlükəsiz liman aktivlərə tələbi artırdı.
Orta Şərq mənşəli tədarük narahatlıqları Brent neftində dalğalı qiymət hərəkətlərini bərabərində gətirərkən, investorların diqqəti siyasi inkişaflara yönəldi.
Digər tərəfdən ABŞ Ali Məhkəməsinin, Tramp administrasiyasının əlavə gömrük vergilərini əsaslandırdığı Beynəlxalq Təcili İqtisadi Qüvvələr Qanunu’nun (IEEPA) prezidentə tarif qoyma səlahiyyəti vermədiyinə hökm etməsi, əmtəə bazarlarında ticarət siyasətlərinə dair qeyri-müəyyənliyi artıraraq qiymətləndirmələri təsir etdi.
Analitiklər, qərarın ardından tariflərin hüquqi zəminin müzakirəyə açılmasının, xüsusilə sənaye metalları ilə qlobal ticarətə həssas əmtəələrdə oynaklığı artırdığını ifadə etdi.
ABŞ prezidenti Donald Trampın isə 1974 Ticarət Qanununun 122-ci maddəsi çərçivəsində qlobal miqyasda müvəqqəti tarif tətbiqinə dair planını elan etməsi, qeyri-müəyyənliyin bir müddət daha davam edə biləcəyinə işarə etdi.
Makroiqtisadi göstəricilər də investorlar tərəfindən yaxından təqib edilərkən, ABŞ iqtisadiyyatı 2025-in dördüncü rübündə yüzdə 1,4 ilə gözləntilərin altında böyüdü. Ölkə iqtisadiyyatı, 2025-ci il ümumilikdə isə yüzdə 2,2-lik böyümə performansı göstərdi.
Bundan əlavə Fed-in inflyasiya göstəricisi olaraq nəzərə aldığı məlumatlarda sürətlənmə görüldü. Buna görə, qida və enerji maddələrinin hesablamadan kənar tutulduğu nüvə şəxsi istehlak xərcləri qiymət indeksi keçən il dekabrda aylıq olaraq yüzdə 0,4 və illik olaraq yüzdə 3 ilə gözləntilərin üzərində artdı. İndeks, keçən il noyabrda aylıq yüzdə 0,2 və illik yüzdə 2,8 artmışdı.
Bu inkişafların ardından ABŞ-nin 10 illik istiqraz faizi həftəni yüzdə 4,09 səviyyəsində tamamlayarkən, dollar indeksi yüzdə 0,9 artışla 97,8 səviyyəsinə yüksəldi.
Bu inkişaflarla Brent neftinin barel qiyməti həftəlik olaraq yüzdə 6 artarkən, Nyu-York Ticarət Birjasında əməliyyat görən təbii qazın İngilis Termal Birimi (MMBtu) cinsindən qiyməti də yüzdə 7,2 dəyər itirdi.