Türkiyə Qara dənizdə böyük təbii qaz ehtiyatları aşkar etməsinə baxmayaraq, daxili tələbatının əsas hissəsini hələ də idxal hesabına ödəyir. Ölkə 2023-cü ildə Qara dəniz qazının hasilatına başlasa da, yerli istehsal bütün istehlakı qarşılamaq üçün kifayət etmir.
Redaksiya məlumat verir ki, Türkiyənin Energetika və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin göstəricilərinə əsasən, 2025-ci ildə ölkədə təxminən 3,11 milyard kubmetr təbii qaz hasil edilib. Eyni dövrdə idxalın həcmi 58,34 milyard kubmetr təşkil edib. Beləliklə, xaricdən alınan qazın miqdarı yerli hasilatı təxminən 19 dəfə üstələyib.
Bu fərqin əsas səbəbi qaz yatağının kəşf edilməsi ilə onun tam istehsal gücünə çatdırılmasının fərqli proseslər olmasıdır. Dənizin dərinliklərindən qaz çıxarmaq üçün quyuların qazılması, sualtı infrastrukturun qurulması, emal müəssisələrinin və nəql sistemlərinin yaradılması tələb olunur. Bütün bunlar böyük investisiyalar və vaxt tələb edir.
Türkiyənin Qara dənizdəki əsas layihəsi Sakarya qaz yatağıdır. Ölkənin Energetika Nazirliyinin 2025-ci ilin aprelində açıqladığı məlumata görə, yataqda gündəlik hasilat 9,5 milyon kubmetrə çatıb. Həmin mərhələdə hasilatın ikiqat artırılması istiqamətində işlər aparılırdı.
Digər mühüm amil Türkiyənin yüksək qaz tələbatıdır. Təbii qaz ölkədə mənzillərin isidilməsində, elektrik enerjisi istehsalında və sənaye müəssisələrində geniş istifadə olunur. Bu səbəbdən yerli hasilat artsa belə, mövcud istehlak səviyyəsini qarşılamaq üçün əlavə qaz alınmasına ehtiyac qalır.
Türkiyə qaz idxalını əsasən Rusiya, Azərbaycan və İran kimi ölkələrdən boru kəmərləri vasitəsilə, həmçinin müxtəlif təchizatçılardan mayeləşdirilmiş təbii qaz şəklində həyata keçirir.
Ankara Qara dənizdə hasilatı mərhələli şəkildə artırmaqla xarici təchizatçılardan asılılığı azaltmağı hədəfləyir. Türkiyənin Energetika Nazirliyi 2028-ci ilə qədər Qara dəniz qazı hesabına 16 milyon ev təsərrüfatının tələbatını qarşılamaq niyyətində olduğunu açıqlayıb.
Beləliklə, Türkiyənin qaz kəşfi idxal ehtiyacını dərhal aradan qaldırmır. Əsas məsələ aşkar edilmiş ehtiyatların mövcudluğu deyil, həmin ehtiyatlardan nə qədər qazın gündəlik hasil edilərək istehlakçılara çatdırıla bilməsidir.