Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Başkanı Şi Cinping, Şanghay İşbirliği Örgütü'nün (ŞİÖ) Tiencin'de düzenlenen 25. Devlet Başkanları Konseyi toplantısında konuşarak çok kutuplu ve adil bir uluslararası düzenin önemini vurguladı. ŞİÖ'nün hegemonyaya karşı etkili bir güce dönüşerek küresel adalet ve kapsayıcı küreselleşme için işbirliğini güçlendirmesi gerektiğini belirtti.
Editörlük haberine göre, Çin lideri örgütün halihazırda 26 ülkeyi birleştiren devasa bir işbirliği platformasına dönüştüğünü ve 30 trilyon dolarlık ekonomik potansiyel yarattığını kaydetti. Şi Cinping, enerji, yeşil sanayi, dijital ekonomi ve yapay zeka alanlarında işbirliğinin genişletilmesi, bu yıl için 280 milyon dolarlık hibe desteği, üye ülkelerin bankalarına 1,4 milyar dolarlık kredi imkanı ve 5 yıl içinde 10 yeni “Luban Atölyesi”nin açılarak 10 bin kişiye mesleki eğitim verilmesini teklif etti.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da toplantıda konuşarak, ŞİÖ'nün daha somut mekanizmalar oluşturmasının önemini vurguladı. Dışişleri bakanlarından oluşan daimi bir kriz komitesinin kurulmasını ve “ŞİÖ Özel Hesaplar” mekanizmasının güçlendirilmesini teklif etti. Pezeşkiyan, ulusal para birimleriyle ticaretin artırılması ve dijital ödeme altyapısının oluşturulmasının da önemini kaydetti.
1996 yılında “Şanghay Beşlisi” formatında temeli atılan ŞİÖ, şu anda 10 üye, 2 gözlemci ve 14 diyalog ortağı ile Avrasya'nın en geniş siyasi-ekonomik platformasıdır. Örgüt, Avrasya'nın %65'ini, dünya nüfusunun %40'ını ve küresel gayri safi yurt içi hasılanın %30'unu kapsamaktadır. Azerbaycan gözlemci ortakları arasında yer almaktadır.
Sevinc Kerimova
