İran Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatını regional və qlobal təhlükəsizlik məsələlərində daha fəal rol oynamağa çağırıb.
Redaksiya IRNA və Reuters-ə istinadla xəbər verir ki, İran müdafiə nazirinin müavini və Müdafiə Nazirliyinin sözçüsü Rza Təlai Nik bu çağırışı Qırğızıstanın paytaxtı Bişkekdə keçirilən Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv ölkələrin müdafiə nazirləri toplantısında səsləndirib.
Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatı, qısaca ŞƏT, Çin, Rusiya, Hindistan, Pakistan, İran və bir sıra digər ölkələri birləşdirən regional təhlükəsizlik və əməkdaşlıq platformasıdır. Təşkilat əsasən təhlükəsizlik, terrorçuluğa qarşı mübarizə, regional sabitlik və iqtisadi əməkdaşlıq mövzularında fəaliyyət göstərir.
İran tərəfinin mesajında bildirilib ki, ŞƏT ortaq kollektiv təhlükəsizlik konsepsiyası çərçivəsində həm regionda, həm də dünyada daha təsirli rol oynaya bilər. Tehran hesab edir ki, mövcud beynəlxalq şəraitdə təhlükəsizlik məsələləri ayrı-ayrı ölkələrin təkbaşına addımları ilə yox, daha geniş regional əməkdaşlıq mexanizmləri ilə həll edilməlidir.
Təlai Nik çıxışında İranın son bir il ərzində ABŞ və İsrail tərəfindən qanunsuz hücumlara məruz qaldığını iddia edib. Onun sözlərinə görə, bu hücumlar Qərbi Asiyanı daha böyük qeyri-sabitlik və böhran vəziyyətinə sürükləyib.
İran rəsmisi həmin hücumları BMT Nizamnaməsinin güc tətbiqini qadağan edən 2-ci maddəsinin 4-cü bəndinin, həmçinin beynəlxalq humanitar hüququn pozulması kimi qiymətləndirib. O bildirib ki, Tehran bu addımları müharibə cinayəti və dövlət terrorizmi hesab edir.
Mesajda İranın BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsinə əsaslanan özünümüdafiə hüququndan istifadə etdiyi vurğulanıb. Bu maddə dövlətə silahlı hücum olduğu halda özünü müdafiə etmək hüququ verir. İran tərəfi öz cavab tədbirlərinin “qətiyyətli və proporsional” olduğunu bildirib.
Təlai Nik region ölkələrində yerləşən ABŞ hərbi bazalarını da tənqid edib. Onun sözlərinə görə, bu bazalar İrana qarşı hücumların həyata keçirilməsində və dəstəklənməsində rol oynayıb. İran rəsmisi bildirib ki, həmin ölkələr müharibədən əvvəl üçüncü tərəflərin İranın ərazi bütövlüyünü pozmasına imkan verməyəcəklərinə dair vədlərinə əməl etməyiblər.
Tehran bu səbəbdən həmin bazaların İran silahlı qüvvələri üçün legitim hədəfə çevrildiyini iddia edir. Bu açıqlama regionda ABŞ hərbi mövcudluğunun İran tərəfindən birbaşa təhlükə kimi qiymətləndirildiyini göstərir.
İran rəsmisi həmçinin bildirib ki, dünya artıq təhdid və güc dili ilə problemlərin həll edilə biləcəyi qədər sadə deyil. O, ABŞ-ın digər ölkələrin təbii resursları, ərazi iddiaları və siyasi sistemləri ilə bağlı açıqlamalarını beynəlxalq hüquqa zidd yanaşma kimi təqdim edib.
Təlai Nik İranın ŞƏT çərçivəsində kollektiv təhlükəsizliyin gücləndirilməsi, terrorçuluq, ekstremizm və separatizmlə mübarizə təşəbbüslərində fəal iştirak etməyə hazır olduğunu bildirib.
Reuters-in məlumatına görə, İran rəsmisi ŞƏT üzvləri və müstəqil ölkələrlə müdafiə imkanlarını paylaşmağa da hazır olduqlarını deyib. O, İranın son münaqişələrdə topladığı hərbi təcrübənin tərəfdaş ölkələr üçün faydalı ola biləcəyini bildirib.
Bişkek görüşü İranın Rusiya, Belarus və digər ŞƏT ölkələri ilə müdafiə əməkdaşlığını gücləndirməyə çalışdığı dövrə təsadüf edir. Tehran üçün bu platforma həm təhlükəsizlik tərəfdaşlığı, həm də ABŞ təzyiqinə qarşı diplomatik balans aləti kimi əhəmiyyət daşıyır.