Rusiya ABŞ-la sanksiyaların qismən yumşaldılması variantını Ukrayna ilə qısamüddətli atəşkəs mövzusu üzərindən müzakirə edə bilər.
Redaksiya RBC-Ukrayna-ya istinadla xəbər verir ki, Ukrayna hökumətindəki məlumatlı mənbə Moskvanın mümkün müvəqqəti atəşkəsi Qərb sanksiyalarının bir hissəsinin yumşaldılması üçün arqument kimi istifadə edə biləcəyini bildirib.
Mənbənin iddiasına görə, söhbət Ukrayna üçün real təhlükəsizlik zəmanətləri olmayan qısamüddətli atəşkəs modelindən gedə bilər. Kiyev belə yanaşmanı riskli hesab edir, çünki bu format Rusiyaya hərbi fasilə, diplomatik üstünlük və iqtisadi güzəşt qazandıra bilər.
Ukrayna tərəfinin əsas narahatlığı atəşkəsin davamlı sülhə yox, ayrı-ayrı Rusiya şirkətləri və ya bankları üçün sanksiya güzəştlərinə çevrilməsidir. Bu halda Moskva müharibəni dayandırmadan, sadəcə müvəqqəti sakitlik vəd edərək maliyyə və ticarət məhdudiyyətlərini zəiflədə bilər.
RBC-Ukrayna yazır ki, Kreml mümkün atəşkəsi “sövdələşmə predmeti” kimi təqdim etməyə çalışa bilər. Belə ssenaridə Rusiya döyüşləri qısa müddətə dayandırır, əvəzində isə ABŞ və ya Qərb tərəfdən müəyyən sanksiya yumşalması əldə etməyə çalışır.
Kiyev üçün problem ondadır ki, təhlükəsizlik zəmanəti olmayan atəşkəs Rusiyanın yenidən silahlanması, qoşunlarını yenidən qruplaşdırması və növbəti hücuma hazırlaşması üçün vaxt verə bilər. Ukrayna və Avropa rəsmiləri daha əvvəl də bildiriblər ki, hər hansı atəşkəs yalnız monitorinq, icra mexanizmi və təkrar hücumun qarşısını alan zəmanətlərlə məna daşıya bilər.
AP-nin məlumatına görə, Vladimir Putin daha əvvəl 9 May Qələbə Günü ilə bağlı qısamüddətli atəşkəs ideyasını Donald Trampa təklif etmişdi. Volodimir Zelenski isə bu təklifin real sülh məqsədi daşıyıb-daşımadığını və ya yalnız mərasim xarakterli fasilə olub-olmadığını aydınlaşdırmaq istədiyini bildirmişdi.
G7 ölkələri də əvvəlki bəyanatlarında atəşkəsin yalnız kağız üzərində razılaşma olmamalı olduğunu vurğulayıblar. Onlar Rusiyaya xəbərdarlıq ediblər ki, atəşkəs razılığı əldə olunmasa və ya yerinə yetirilməsə, yeni sanksiyalar gündəmə gələ bilər.
Bu fon Kiyevin niyə ehtiyatlı davrandığını izah edir. Ukrayna üçün əsas təhlükə sanksiyaların yumşaldılmasının döyüşlərin real dayandırılmasından əvvəl baş verməsidir. Belə addım Rusiyanın iqtisadi nəfəs almasına imkan verə, amma Ukraynanın təhlükəsizlik vəziyyətini dəyişməyə bilər.
Hazırkı məlumatlar rəsmi razılaşma deyil, mənbələrə əsaslanan diplomatik ssenaridir. Nə Vaşinqton, nə də Moskva belə bir sövdələşməni açıq şəkildə təsdiqləyib. Buna görə məsələ hələlik mümkün danışıqlar xətti kimi qiymətləndirilməlidir.
Əsas nəticə budur: əgər atəşkəs təhlükəsizlik zəmanəti, monitorinq və pozuntuya görə avtomatik sanksiya mexanizmi olmadan sanksiya yumşalması ilə müşayiət olunarsa, bu, Ukrayna üçün sülh deyil, Rusiyaya verilən strateji fasilə kimi görünə bilər.