Alimlər qlobal istiləşmə, su qıtlığı, resurs böhranı, müharibələr və pandemiyalar fonunda insan əhalisinin kəskin azala biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər.
Redaksiya xəbər verir ki, “Chaos, Solitons & Fractals” jurnalında dərc edilən araşdırmada son 12 min ilin əhali artımı modelləri analiz olunub.
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, əgər Yer kürəsinin daşıma qabiliyyəti qəfil azalarsa, insan əhalisi təxminən 40 il ərzində ciddi şəkildə azala bilər.
Modeldə ən sərt ssenarilərdən biri planetin uzunmüddətli olaraq yalnız təxminən 2 milyard insanı dayanıqlı şəkildə təmin edə bilməsi ehtimalını nəzərə alır.
Bununla belə, alimlər bu nəticənin “qaçılmaz gələcək” kimi yox, riskləri göstərən riyazi ssenari kimi qiymətləndirilməli olduğunu bildirirlər.
Araşdırmanın müəlliflərindən olan Milan Universitetinin fiziki Alessio Zaccone qeyd edir ki, iqlim dəyişikliyi, resurs çatışmazlığı, doğum səviyyəsinin düşməsi, müharibələr və pandemiyalar birlikdə qlobal əhali dinamikasını poza bilər.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, hazırkı əhali trayektoriyası dərhal fəlakət demək deyil. Lakin su, ərzaq, enerji və ekosistemlər üzərində təzyiq artdıqca dünya iqtisadi və sosial sistemləri daha həssas vəziyyətə düşür.
Bu ssenari reallaşarsa, dövlətlər ərzaq təhlükəsizliyi, su idarəçiliyi, miqrasiya, şəhər planlaması və səhiyyə sistemlərini tamamilə yenidən qurmalı olacaq.
Ekspertlər hesab edirlər ki, əsas məsələ panika yaratmaq deyil, iqlim və resurs risklərini ciddi qəbul etməkdir. Çünki qlobal sistemlərin dayanıqlığı yalnız texnologiyadan deyil, həm də siyasi qərarlardan, su və ərzaq idarəçiliyindən və beynəlxalq əməkdaşlıqdan asılı olacaq.