Müasir tibbin inkişafı ilə yanaşı, sağlam həyat tərzi və fiziki aktivliyin ürək-damar sağlamlığına təsiri də getdikcə daha çox diqqət çəkir. Son araşdırmalar göstərir ki, idmanın faydaları cinsiyyətə görə fərqlənə bilər və qadınlar kişilərə nisbətən ürək sağlamlığı sahəsində daha çox üstünlüyə malik ola bilərlər. Bu məqalə, son tədqiqatların nəticələrini və onların praktik əhəmiyyətini araşdırır.
Redaksiya məlumat verir ki, Çində aparılan bir araşdırma, qadınların ürək sağlamlığına təsir edən fiziki aktivlikdə kişilərə nisbətən daha böyük fayda əldə etdiyini göstərir. "Nature Cardiovascular Research" jurnalında dərc olunan bu araşdırma, Böyük Britaniya Biobank-da qeydiyyatdan keçmiş, ürək xəstəliyi olmayan 85.000 nəfərin məlumatlarını təhlil edib. İştirakçıların fiziki aktivlik səviyyələri akselerometrlər vasitəsilə izlənilib, ürək hadisələri və ölüm halları isə orta hesabla yeddi il ərzində qeydə alınıb. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və Amerika Ürək Assosiasiyasının tövsiyələrinə uyğun olaraq, həftədə 175 dəqiqə orta və ya yüksək intensivlikli, yaxud 75 dəqiqə yüksək intensivlikli məşq edən qadınlarda ürək hadisələri riski, bu tövsiyələrə əməl etməyənlərlə müqayisədə 22% azalıb. Kişilərdə isə bu göstərici 17% təşkil edib.
Tədqiqatın nəticələrinə görə, qadınlar kişilərə nisbətən daha az fiziki aktivliklə ürək sağlamlığına daha çox fayda əldə edə bilirlər. Məsələn, ürək riskini 30% azaltmaq üçün kişilərin həftədə 530 dəqiqə məşq etməsi tələb olunursa, qadınlar üçün bu göstərici təxminən 250 dəqiqədir. Bu, qadınların kişilərə nisbətən təxminən iki dəfə az vaxt sərf etməklə eyni nəticəyə nail ola bilməsi deməkdir. Xiamen Universiteti Kardiovaskulyar Xəstəliklər İnstitutunun tədqiqatçısı Ciacin Çenin sözlərinə görə, qadınların fiziki aktivliklə əldə etdikləri kardiovaskulyar faydaların kişilərlə müqayisədə təxminən yarısı qədər olması təəccüblüdür. Bundan əlavə, tövsiyə olunan miqdarda məşq edən qadınlarda ölüm riski kişilərə nisbətən üç dəfə azalıb. Briqham və Qadınlar Xəstəxanası və Massaçusets Ümumi Ürək və Damar İnstitutunun qadınların ürək sağlamlığı üzrə direktoru Dr. Emili Lau, bu tapıntıların əhəmiyyətini vurğulayaraq, qadınların fiziki aktivlikdə üstünlüyə malik olduğunu qeyd edir. Lakin, o, qadınların daha az fiziki aktiv olduğunu və tövsiyə olunan aktivlik hədəflərinə çatma ehtimalının daha aşağı olduğunu bildirir. Bu, tibb ictimaiyyətinə tövsiyələri qadınlara uyğunlaşdırmağın vacibliyini xatırladır.
Tədqiqatın nəticələri, qadınların kişilərə nisbətən niyə daha çox fayda əldə etdiyini daha yaxşı anlamaq üçün əlavə araşdırmalar üçün bir başlanğıc nöqtəsidir. Çen, bu tapıntıların potensial izahları ilə bağlı bəzi nəzəriyyələrin olduğunu bildirir. Birincisi, qadınlarda kişilərə nisbətən daha yüksək estrogen səviyyəsi var və menopauzadan əvvəl estrogen kardiovaskulyar sağlamlığı qoruya bilər. Bu, qadınların kişilərə nisbətən daha gec yaşlarda ürək hadisələri ilə üzləşməsinin səbəblərindən biri ola bilər. Bundan əlavə, estrogen əlavələri qəbul edən kişilərdə koronar ürək xəstəliyinin yaxşılaşdığına dair sınaqlar aparılıb, çünki bu, məşq zamanı lipidlərin parçalanmasına kömək edir. Kişilər və qadınlar arasında əzələ quruluşunda və əz Kişilər və qadınlar arasında əzələ quruluşunda və əzələ metabolizmindəki fərqlər də rol oynaya bilər. Qadınların daha çox yağ yandırması və daha az karbohidrat istifadə etməsi, məşq zamanı ürək-damar sağlamlığına faydalı təsir göstərə bilər. Bu araşdırmanın nəticələri, qadınların ürək sağlamlığına təsir edən fiziki aktivliklə bağlı tövsiyələrin yenidən nəzərdən keçirilməsinə və fərqli cinslər üçün fərqli yanaşmaların tətbiq edilməsinə zəmin yaradır.