ABŞ Prezidenti Donald Trampın administrasiyası Macarıstanın keçmiş Baş naziri Viktor Orbanı Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) növbəti Baş katibi vəzifəsinə mümkün namizəd kimi nəzərdən keçirir. Vaşinqton Orbanın ABŞ, Rusiya və Çinin ortaq namizədi ola biləcəyini düşünür. Bu barədə “The Wall Street Journal” (WSJ) qəzeti mənbələrinə istinadən məlumat yayıb.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, ABŞ rəsmiləri artıq Viktor Orbanla əlaqə saxlayaraq onun BMT Baş katibi vəzifəsinə namizədliyini irəli sürmək imkanını müzakirə ediblər. Məlumata görə, Orban təklifə maraq göstərsə də, hələ yekun qərar verməyib.
Nəşrin mənbələri bildirirlər ki, Vaşinqton Rusiya və Çinin də Orbanın namizədliyini dəstəkləyə biləcəyini hesab edir. ABŞ Dövlət Departamentinin nümayəndəsinin qiymətləndirməsinə görə, keçmiş Macarıstan Baş naziri BMT Təhlükəsizlik Şurasının 15 üzvündən ən azı səkkizinin dəstəyini qazana, əlverişli şəraitdə isə bu rəqəmi 10-a çatdıra bilər.
ABŞ administrasiyasındakı mənbə Orbanın siyasi baxışlarının Amerika mühafizəkarlarına yaxın olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, keçmiş Baş nazir düzgün ideoloji mövqeyə malikdir və düşmən münasibətin hökm sürdüyü şəraitdə rəhbərlik etmək təcrübəsi var.
Bununla belə, Orbanın mümkün namizədliyi qarşısında əsas maneələrdən biri Böyük Britaniya və Fransanın mövqeyi ola bilər. Hər iki ölkə BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvü kimi veto hüququna malikdir.
WSJ-nin mənbələri qeyd edirlər ki, London və Paris adətən veto hüququndan istifadə məsələsində ehtiyatlı davranırlar. Buna baxmayaraq, onların Orbanın namizədliyini dəstəkləyib-dəstəkləməyəcəyi hələ məlum deyil.
Məlumata görə, Orban namizədliyini yalnız seçilmək üçün kifayət qədər dəstək qazanacağına əmin olduqdan sonra irəli sürmək istəyir. Onun mümkün namizədliyi ilə bağlı yekun qərar hələ qəbul edilməyib.
Qeyd edək ki, 2017-ci ildən BMT-nin Baş katibi vəzifəsini icra edən Antonio Quterreşin səlahiyyət müddəti 31 dekabr 2026-cı ildə başa çatacaq. Yeni Baş katib Təhlükəsizlik Şurasının tövsiyəsi əsasında BMT Baş Assambleyası tərəfindən seçiləcək.
Rusiya xarici işlər naziri Sergey Lavrov sentyabrın 26-da BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasında çıxışı zamanı Moskvanın növbəti Baş katibin qərəzsizlik və bütün tərəflərə bərabər məsafədə dayanmaq prinsiplərinə riayət etməsini gözlədiyini bildirmişdi.
Hazırda Viktor Orbanın namizədliyi rəsmən irəli sürülməyib. ABŞ, Rusiya və Çin də onun ortaq namizəd kimi dəstəklənməsi barədə rəsmi qərar açıqlamayıblar.