İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) Fars körfəzinin şimal hissəsində dörd neftdaşıyan gəmini eyni vaxtda vurduğunu və onların alovlandığını açıqlayıb. Bundan başqa, Hörmüz boğazının qərb hissəsində daha üç gəminin dəniz minalarına düşdüyü bildirilir. Beləliklə, İran tərəfinin məlumatına əsasən, ümumilikdə yeddi gəmi insidentlərdən təsirlənib.
Redaksiya xəbər verir ki, SEPAH Hərbi Dəniz Qüvvələri Fars körfəzinin şimalında neft yüklərinin gəmilər arasında ötürülməsi ilə məşğul olan dörd gəmini müəyyənləşdirərək izlədiyini bildirib.
İran tərəfinin açıqlamasına əsasən, həmin gəmilər daha əvvəl edilmiş xəbərdarlıqlara baxmayaraq, Tehranın qanunsuz hesab etdiyi dəniz marşrutlarından istifadə ediblər.
SEPAH bildirib ki, gəmilər izlənildikdən sonra eyni vaxtda hədəfə alınıb. Hücum nəticəsində dörd gəminin hamısında yanğın başladığı iddia olunur.
İranın dövlət mediasında yayılan məlumatlara görə, insidentlərdən əvvəl müvafiq gəmiçilik şirkətlərinə xəbərdarlıq edilib. Lakin gəmilərin həmin xəbərdarlıqlara əməl etmədiyi bildirilir.
SEPAH Hərbi Dəniz Qüvvələri Hörmüz boğazının qərb hissəsində baş verən daha üç hadisə barədə də məlumat yayıb.
Qurumun açıqlamasına əsasən, üç gəmi boğazın qərbində dəniz minaları ilə toqquşub. Bu hadisələrin gəmilərə ziyan vurduğu bildirilir.
İran tərəfi həmin gəmilərin də müəyyən edilmiş dəniz hərəkəti qaydalarını pozduğunu iddia edir.
Bununla belə, zərər çəkdiyi bildirilən yeddi gəminin adları, hansı ölkələrin bayraqları altında üzdükləri və sahibləri barədə ətraflı məlumat təqdim olunmayıb.
Gəmilərin ekipaj üzvləri arasında ölən və ya yaralananların olub-olmadığı da açıqlanmayıb. Yanğınların söndürülüb-söndürülmədiyi və gəmilərin hazırkı vəziyyəti barədə dəqiq məlumat yoxdur.
İranın dövlət televiziyası hadisələr barədə SEPAH-ın bəyanatını yayımlasa da, gəmilərin vurulması və minaya düşməsi ilə bağlı bütün məlumatlar müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib.
İran tərəfi insidentlərlə əlaqədar ABŞ-yə də xəbərdarlıq ünvanlayıb.
SEPAH bildirib ki, ABŞ hərbçilərinin regionda təxribat hesab etdiyi fəaliyyətləri davam edərsə, İran daha genişmiqyaslı cavab tədbirlərinə əl ata bilər.
Qurum mümkün cavab tədbirlərinin ABŞ-nin regiondakı hərbi bazalarını da əhatə edə biləcəyini bəyan edib.
Bu xəbərdarlıq Vaşinqtonla Tehran arasında gərginliyin davam etdiyi bir şəraitdə səsləndirilib.
Hörmüz boğazı dünya enerji ticarəti üçün strateji əhəmiyyət daşıyan əsas dəniz marşrutlarından biridir. Fars körfəzini Oman körfəzi və Ərəbistan dənizi ilə birləşdirən boğazdan beynəlxalq bazarlara böyük həcmdə neft və digər enerji məhsulları daşınır.
Bu səbəbdən bölgədə gəmilərə hücumlar və dəniz minaları ilə bağlı təhlükələr beynəlxalq gəmiçilik, enerji təchizatı və ticarət marşrutlarının təhlükəsizliyi baxımından ciddi narahatlıq yaradır.
Son günlər İran tərəfi Hörmüz boğazında müəyyən marşrutlardan istifadə edən neft tankerlərinin minaya düşməsi barədə bir neçə dəfə məlumat yayıb.
SEPAH həmin marşrutları qanunsuz adlandıraraq gəmiçilik şirkətlərini İranın müəyyən etdiyi qaydalara əməl etməyə çağırıb.
Lakin Tehranın dəniz hərəkəti ilə bağlı mövqeyi beynəlxalq hüquq baxımından ayrıca mübahisə mövzusudur. İranın hər hansı marşrutu qanunsuz adlandırması həmin marşrutun beynəlxalq hüquqa əsasən qanunsuz olduğu anlamına gəlmir.
İranın son bəyanatı Fars körfəzi və Hörmüz boğazında təhlükəsizlik vəziyyətinin daha da gərginləşə biləcəyinə dair narahatlıqları artırıb.
Hazırda gəmilərin zədələnmə miqyası, hadisələrin dəqiq şəraiti və onların beynəlxalq dəniz nəqliyyatına təsiri barədə əlavə məlumatların açıqlanması gözlənilir.
SEPAH-ın məlumatına görə, Fars körfəzində dörd gəmi vurularaq yandırılıb, Hörmüz boğazının qərbində isə daha üç gəmi minaya düşüb. Bununla belə, hadisələrin bütün detalları müstəqil şəkildə təsdiqlənmədiyindən İran tərəfinin iddiaları ilə müəyyən edilmiş faktları fərqləndirmək vacibdir.