Dünyada milyonlarla Wi-Fi routerinin təhlükəsizliyini təhdid edən 16 illik proqram boşluğu aşkarlanıb. Broadcom şirkətinin Wi-Fi Protected Setup (WPS) texnologiyası üçün hazırladığı köhnə proqram kodunda müəyyən edilən zəiflik hakerlərə şifrəni bilmədən routerlərə müdaxilə etmək imkanı verə bilər. Bu barədə “The Register” və “TechSpot” nəşrləri məlumat yayıb.
Redaksi mənbələrə istinadən xəbər verir ki, “WPSplinter” adlandırılan təhlükəsizlik boşluğunu kibertəhlükəsizlik tədqiqatçısı Kventin Kayzer (Quentin Kaiser) aşkarlayıb. O, araşdırmasının nəticələrini oktyabrın 16-da Parisdə keçirilən Hexacon kibertəhlükəsizlik konfransında təqdim edib.
Mütəxəssisin araşdırmasına əsasən, problem Broadcom-un ən azı 2010-cu ildən istifadə etdiyi proqram kodundan qaynaqlanır. Həmin kodun müəyyən Wi-Fi mesajlarını emal etməsindəki səhvlər cihazın yaddaşına müdaxilə edilməsinə şərait yaradır.
Boşluğun ən təhlükəli xüsusiyyəti hakerin Wi-Fi şifrəsini bilməsinin tələb olunmamasıdır. Hücumun həyata keçirilməsi üçün şəxsin həssas cihazın simsiz şəbəkəsinin əhatə dairəsində olması kifayət edə bilər.
WPS texnologiyası cihazların uzun Wi-Fi şifrəsini daxil etmədən, məsələn, router üzərindəki xüsusi düymədən istifadə etməklə şəbəkəyə qoşulmasını asanlaşdırmaq üçün hazırlanıb.
Lakin aşkar edilən problem WPS standartının özündə deyil, Broadcom-un həmin texnologiyanı həyata keçirən proqram təminatındadır.
Kventin Kayzer sınaqlar zamanı xüsusi hazırlanmış məlumat paketləri vasitəsilə routerin yaddaşındakı informasiyaları oxumağın və cihazda kənar proqram kodu işlətməyin mümkün olduğunu nümayiş etdirib.
Tədqiqatçı Belçikada fəaliyyət göstərən Orange operatorunun təqdim etdiyi Askey TCG3000 routerində təhlükəsizlik boşluğundan istifadə edərək cihazın yaddaşından Wi-Fi şifrəsini əldə edə bilib.
Digər sınaqda isə Proximus operatorunun Sagemcom BBOX3V+ modelində routerin əməliyyat sisteminə məsafədən komanda göndərmək imkanı nümayiş etdirilib.
Araşdırma zamanı təhlükəsizlik boşluğu Belçikanın üç böyük internet provayderinin istifadə etdiyi avadanlıqlarda təsdiqlənib.
Tədqiqatçının təxmini hesablamalarına görə, yalnız Belçikada 1,5 milyondan artıq cihaz bu problemdən təsirlənə bilər. Lakin həmin rəqəm bütün cihazların faktiki sındırıldığı anlamına gəlmir.
Broadcom texnologiyalarının müxtəlif istehsalçıların avadanlıqlarında istifadə edilməsi problemin qlobal miqyasını daha da genişləndirir.
Potensial təsirlənən avadanlıqların siyahısında Cisco, TP-Link, Netgear, Sagemcom, Nokia, ZTE və Zyxel kimi istehsalçıların müəyyən modelləri də yer alır.
Bununla belə, bu şirkətlərin bütün routerlərinin təhlükəsizlik boşluğuna malik olduğu təsdiqlənməyib. Problem konkret çiplərdən və proqram təminatının versiyalarından asılıdır.
Mütəxəssislər dünya üzrə milyonlarla, hətta yüz milyonlarla cihazın potensial risk altında ola biləcəyini bildirirlər. Dəqiq qlobal say isə hələ müəyyən edilməyib.
Hadisənin digər diqqətçəkən tərəfi Broadcom-un sözügedən problemdən illər əvvəl xəbərdar olmasıdır.
Kventin Kayzerin sözlərinə görə, şirkət təhlükəsizlik boşluğunu hələ 2018-ci ildə müəyyənləşdirib və proqram kodunda düzəlişlər edib. Lakin həmin dəyişikliklər bütün router istehsalçılarına və istifadəçilərə çatdırılmayıb.
Tədqiqatçı 2018-ci ildə həyata keçirilmiş düzəlişin də problemi tam aradan qaldırmadığını iddia edir.
Broadcom isə köhnə proqram komponentinin artıq dəstəklənmədiyini bildirərək məsuliyyətin avadanlıq istehsalçıları tərəfindən həll edilməli olduğunu qeyd edib.
Problemin aradan qaldırılmasını çətinləşdirən amillərdən biri də təhlükəsizlik boşluğuna beynəlxalq CVE identifikasiya nömrəsinin verilməməsidir.
Belə identifikatorlar istehsalçıların, internet provayderlərinin və kibertəhlükəsizlik mütəxəssislərinin proqram zəifliklərini izləməsinə kömək edir.
CVE nömrəsinin olmaması problemin təhlükəsizlik xəbərdarlıqları və proqram yeniləmə mexanizmləri vasitəsilə geniş yayılmasını çətinləşdirə bilər.
Tədqiqatçı həmçinin köhnə routerlərin bir hissəsi üçün təhlükəsizlik yeniləməsinin ümumiyyətlə təqdim olunmaya biləcəyini bildirir.
Xüsusilə artıq istehsalçı dəstəyini itirmiş avadanlıqlarda problemi aradan qaldırmaq mümkün olmaya bilər. Belə hallarda cihazların daha müasir və təhlükəsiz modellərlə əvəz edilməsi zərurəti yaranır.
Mütəxəssislər istifadəçilərə routerlərin proqram təminatını yoxlamağı, istehsalçı tərəfindən təqdim olunan yeniləmələri quraşdırmağı və lazım gəldikdə internet provayderinə müraciət etməyi tövsiyə edirlər.
WPS funksiyasının söndürülməsi əlavə təhlükəsizlik tədbiri sayılsa da, Kventin Kayzer bunun bütün həssas cihazlarda problemi tam aradan qaldırmaya biləcəyini vurğulayıb.
Eyni zamanda, Wi-Fi şifrəsinin dəyişdirilməsi də sözügedən boşluğa qarşı tam müdafiə təmin etmir. Çünki hücum şəbəkəyə adi qaydada qoşulmadan əvvəl həyata keçirilə bilər.
Tədqiqatçı təhlükəsizlik boşluğunun müəyyən edilməsi prosesində süni intellekt alətlərindən də istifadə etdiyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, bu texnologiyalar əvvəllər aylarla davam edə biləcək araşdırmanı bir həftədən az müddətdə həyata keçirməyə kömək edib.
Hazırda WPSplinter boşluğundan istifadə edilməklə genişmiqyaslı real kiberhücumların həyata keçirildiyi barədə təsdiqlənmiş məlumat yoxdur. Tədqiqatçı hücumun mümkünlüyünü nəzarət olunan sınaqlar vasitəsilə nümayiş etdirib.
Bununla belə, 16 ildir mövcud olan proqram zəifliyinin çoxsaylı cihazlarda hələ də qalması router istehsalçılarının təhlükəsizlik yeniləmələrini istifadəçilərə çatdırması ilə bağlı ciddi problemləri gündəmə gətirib.
Hadisə göstərir ki, yalnız yeni kiberhücum üsulları deyil, uzun illər əvvəl hazırlanmış və kifayət qədər yenilənməmiş proqram təminatı da internet infrastrukturu üçün əhəmiyyətli təhlükə yarada bilər.