ABŞ Prezidenti Donald Trampın ikinci prezidentlik dövründə 300 mindən çox xarici vətəndaşın vizası ləğv edilib. ABŞ Dövlət Departamentinin açıqladığı məlumata əsasən, bu göstərici ölkədə viza ləğvlərinin sürətinin kəskin artdığını göstərir. Müqayisə üçün, 2001-ci ildən 2015-ci ilin sonlarınadək təxminən 122 min vizanın ləğv edildiyi bildirilir. Yeni rəqəmlər barədə Reuters agentliyi məlumat yayıb.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, ABŞ Dövlət Departamenti oktyabrın 20-də Donald Trampın 2025-ci ilin yanvarında yenidən prezident vəzifəsinə başlamasından bəri 300 mindən çox vizanın ləğv olunduğunu açıqlayıb.
Bu nəticəyə təxminən 21 ay ərzində nail olunub. Tramp administrasiyasının açıqladığı göstərici 2001–2015-ci illər üçün göstərilən 122 minlik rəqəmdən 2,4 dəfədən çoxdur.
Lakin iki dövrə aid statistik göstəricilərin eyni hesablama metodologiyasına əsaslanıb-əsaslanmadığı dəqiqləşdirilmədiyindən müqayisəyə müəyyən ehtiyatla yanaşmaq lazımdır.
Dövlət Departamentinin sözçüsü Tommi Piqott bildirib ki, hazırkı administrasiya ABŞ tarixində əvvəlki administrasiyalardan daha sürətlə viza ləğvləri həyata keçirir.
Onun sözlərinə görə, bu tədbirlər ölkə qanunlarını pozan, saxtakarlıqla məşğul olan və milli təhlükəsizliyə təhdid yaradan xarici vətəndaşlara qarşı yönəlib.
ABŞ rəsmiləri bildirirlər ki, viza ləğvlərinin əsas səbəbləri arasında cinayət fəaliyyəti, immiqrasiya qaydalarının pozulması, saxta məlumatların təqdim edilməsi və ictimai təhlükəsizliyə təhdidlər var.
Dövlət Departamentinin avqust ayında yaydığı açıqlamada hüquq-mühafizə orqanları ilə qarşılaşmaların viza ləğvlərində mühüm rol oynadığı bildirilmişdi.
Həmin məlumatda zorakılıq, sərxoş vəziyyətdə avtomobil idarə etmə, oğurluq və narkotiklərlə əlaqəli cinayətlər əsas səbəblər arasında göstərilmişdi.
Tramp administrasiyasının ikinci prezidentlik dövründə ləğv etdiyi vizaların sayı son aylarda sürətlə artıb.
2026-cı ilin yanvarında Dövlət Departamenti 100 mindən çox vizanın ləğv edildiyini açıqlamışdı.
Avqustun 10-da bu göstərici 175 mini keçib.
Sentyabrın 30-da isə ABŞ rəsmiləri ləğv edilmiş vizaların sayının 250 mindən çox olduğunu bildirmişdilər.
Oktyabrın 20-də açıqlanan son rəqəm artıq 300 minlik həddin də keçildiyini göstərir.
Beləliklə, iki aydan bir qədər artıq müddətdə elan edilən ümumi göstərici 125 mindən çox artıb. Bununla belə, açıqlanan rəqəmlər minimum hədlər olduğuna görə həmin dövrdə ləğv edilən vizaların dəqiq sayını hesablamaq mümkün deyil.
Tramp administrasiyası bu tədbirləri ölkənin milli təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi və immiqrasiya qaydalarına əməl olunmasının təmin edilməsi ilə əsaslandırır.
ABŞ hökuməti viza sahiblərinin ölkədə qalmaq hüququnun avtomatik və daimi olmadığını, qanun pozuntuları aşkar edildikdə sənədlərin ləğv edilə biləcəyini vurğulayır.
Bununla yanaşı, administrasiya viza müraciətlərinin yoxlanılması qaydalarını sərtləşdirib. Yeni tədbirlər çərçivəsində bəzi müraciətçilərin sosial media fəaliyyəti də daha geniş şəkildə araşdırılır.
Bu siyasət hüquq müdafiəçilərinin tənqidlərinə səbəb olub.
Tənqidçilər viza ləğvlərinin bir hissəsinin siyasi fikirlərin ifadə olunması ilə əlaqələndirildiyini, bunun isə söz azadlığı və hüquqi prosedurlar baxımından problemlər yaratdığını bildirirlər.
Xüsusilə Fələstinə dəstək nümayişlərində iştirak edən bəzi xarici tələbələrin vizalarının ləğv edilməsi ABŞ-də hüquqi mübahisələr doğurub.
Hüquq müdafiə təşkilatları milli təhlükəsizlik arqumentlərinin siyasi baxışlarına görə xarici vətəndaşlara qarşı istifadə edilməsindən narahat olduqlarını açıqlayıblar.
ABŞ administrasiyası isə görülən tədbirlərin ölkə qanunlarının tətbiqinə və təhlükəsizlik maraqlarının qorunmasına xidmət etdiyini bildirir.
Qeyd edək ki, vizanın ləğv edilməsi ilə xarici vətəndaşın ABŞ-dən deportasiya olunması eyni hüquqi proses deyil.
Viza ləğvi şəxsin ölkəyə giriş sənədinin qüvvədən düşməsi deməkdir. Bu qərarın onun ABŞ-də mövcud hüquqi statusuna və ölkədə qalmaq imkanlarına təsiri isə konkret vəziyyətdən asılıdır.
Hazırda ABŞ Dövlət Departamentinin açıqladığı 300 mindən çox viza ləğvi Trampın ikinci prezidentlik dövrünü əhatə edir.
2001–2015-ci illər üçün göstərilən 122 minlik rəqəm isə ayrıca tarixi müqayisə kimi təqdim olunur. Bu rəqəmin hesablanma üsulu və əhatə dairəsi müstəqil şəkildə təsdiqlənmədiyi üçün Tramp administrasiyasının bütün əvvəlki administrasiyaların ümumi nəticəsini iki dəfədən çox üstələdiyini qəti fakt kimi qəbul etmək olmaz.
Bununla belə, 2026-cı il oktyabrın 20-də elan edilən 300 mindən çox göstərici ABŞ-də viza ləğvlərinin miqyasının əhəmiyyətli dərəcədə genişləndiyini ortaya qoyur.