Dostluq münasibətləri və müntəzəm sosial ünsiyyət insanların sağlamlığı və uzunömürlülüyü ilə əlaqəlidir. Təxminən 310 min nəfərin məlumatlarını əhatə edən elmi araşdırma tənhalıq hissinin vaxtından əvvəl ölüm riskinin artması ilə əlaqəli olduğunu göstərib.
Redaksiya məlumat verir ki, 2025-ci ildə dərc edilmiş sistematik icmal və meta-analizdə yaşlı insanlar arasında tənhalıq, sosial təcrid və ölüm riski arasındakı əlaqə araşdırılıb.
Tənhalığın təsirini qiymətləndirən 54 tədqiqatda ümumilikdə 310 095 nəfərin məlumatları təhlil edilib.
Nəticələrə əsasən, tənhalıq hissi bütün səbəblərdən ölüm riskinin orta hesabla 14 faiz yüksək olması ilə əlaqələndirilib.
Qeyd edək ki, yayılan bəzi məlumatlarda bu göstərici 8 faiz kimi təqdim olunur. Lakin sözügedən genişmiqyaslı meta-analizdə ümumi ölüm riski üzrə 14 faizlik göstərici qeydə alınıb.
Sosial münasibətlərin sağlamlığa təsiri daha əvvəl də elmi araşdırmaların mövzusu olub.
2010-cu ildə “PLOS Medicine” jurnalında dərc edilmiş və 308 849 iştirakçını əhatə edən 148 tədqiqatın meta-analizi göstərib ki, daha güclü sosial münasibətlərə malik insanların tədqiqat müddətində sağ qalma ehtimalı zəif sosial əlaqələri olan şəxslərlə müqayisədə təxminən 50 faiz yüksək olub.
Tədqiqatçılar sosial dəstəyin stressin idarə olunmasına, psixoloji rifaha və sağlamlıqla bağlı davranışlara müsbət təsir göstərə biləcəyini bildirirlər.
Dostlar və yaxın insanlarla müntəzəm ünsiyyət emosional gərginliyin azalmasına, çətin vəziyyətlərdə dəstək alınmasına və sağlam həyat vərdişlərinin qorunmasına kömək edə bilər.
Sosial təcrid və uzunmüddətli tənhalıq isə stress reaksiyaları, iltihabi proseslər və immun sisteminin fəaliyyəti ilə əlaqəli bioloji mexanizmlər vasitəsilə sağlamlığa təsir göstərə bilər.
Bununla belə, müşahidə xarakterli tədqiqatlar dostluğun birbaşa hüceyrə qocalmasını yavaşlatdığını və ya insan ömrünü konkret müddətə uzatdığını sübut etmir.
Alimlər vurğulayırlar ki, sosial münasibətlərin keyfiyyəti də onların sayı qədər əhəmiyyətlidir. Etibarlı dostluq əlaqələri, ailə dəstəyi və müntəzəm ünsiyyət sağlam həyat tərzinin mühüm tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Beləliklə, elmi nəticələr göstərir ki, fiziki aktivlik, balanslaşdırılmış qidalanma və kifayət qədər yuxu ilə yanaşı, sağlam sosial münasibətlərin qorunması da uzunmüddətli sağlamlıq baxımından əhəmiyyət daşıyır.
Mənbələr: 2025-ci ildə dərc edilmiş tənhalıq və ölüm riski üzrə sistematik icmal, həmçinin “PLOS Medicine” jurnalının 2010-cu il meta-analizi.