Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biri olmuşdur. Ulu Öndər müstəqilliyə yalnız siyasi status kimi deyil, milli dövlətçiliyin əsas dayağı kimi yanaşırdı.
Onun fikrincə, müstəqil dövlətin qorunması cəmiyyətin və hər bir vətəndaşın məsuliyyətini tələb edir. 1993-cü ildə Prezident seçildikdən sonra qarşıda duran ən mühüm vəzifələrdən biri dövlət hakimiyyətinin möhkəmləndirilməsi idi. Həmin dövrdə ölkədə mövcud olan siyasi qarşıdurmalar dövlətin idarəçilik imkanlarını zəiflədirdi. Heydər Əliyev ilk növbədə siyasi sabitliyin bərpasına xüsusi diqqət yetirdi. Qanunsuz silahlı dəstələrin zərərsizləşdirilməsi və dövlət çevrilişlərinin qarşısının alınması dövlət hakimiyyətinin nüfuzunun bərpasında mühüm rol oynadı. Bu proses Azərbaycanın vətəndaş müharibəsi təhlükəsindən uzaqlaşmasına imkan verdi. Dövlətin ərazi bütövlüyünün və milli təhlükəsizliyinin təmin edilməsi də prioritet istiqamətlərdən biri oldu. Ordu quruculuğu sahəsində görülən tədbirlər milli təhlükəsizlik sisteminin formalaşdırılmasına xidmət edirdi. Heydər Əliyevin dövlətçilik konsepsiyası yalnız təhlükəsizlik məsələləri ilə məhdudlaşmırdı. O, müstəqil dövlətin möhkəm hüquqi bazaya malik olmasını vacib hesab edirdi. 1995-ci ildə müstəqil Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının qəbul edilməsi bu istiqamətdə mühüm tarixi addım oldu. Konstitusiya demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət quruculuğunun hüquqi əsaslarını müəyyənləşdirdi. Hakimiyyət bölgüsü prinsipinin təsbit edilməsi dövlət idarəçiliyində demokratik mexanizmlərin inkişafına imkan yaratdı. İnsan hüquq və azadlıqlarının konstitusion təminatı dövlət-vətəndaş münasibətlərinin hüquqi əsaslarını gücləndirdi. Ulu Öndərin rəhbərliyi ilə siyasi və hüquqi islahatların həyata keçirilməsi dövlət institutlarının inkişafına şərait yaratdı. Senzuranın aradan qaldırılması və demokratik təsisatların inkişafı da həmin islahatların mühüm istiqamətlərindən idi. Məhkəmə sisteminin təkmilləşdirilməsi və yeni hüquqi təsisatların yaradılması hüquqi dövlət quruculuğunun dərinləşdirilməsinə xidmət etdi. Heydər Əliyev dövlətçilik anlayışını milli-mənəvi dəyərlərlə də sıx əlaqələndirirdi. Azərbaycançılıq ideologiyasının formalaşdırılması bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Azərbaycançılıq milli kimliyin, dövlətçilik düşüncəsinin və mənəvi dəyərlərin vahid məfkurə ətrafında birləşdirilməsinə xidmət edirdi. Bu ideologiya həm ölkə daxilində milli həmrəyliyin, həm də dünya azərbaycanlıları arasında bağlılığın gücləndirilməsinə yönəlmişdi. Heydər Əliyevin dövlətçilik siyasətində milli maraqlar hər zaman əsas meyar olaraq qalırdı. Onun fəaliyyəti nəticəsində müstəqil Azərbaycanın dövlət institutlarının formalaşdırılması prosesi sürətləndi. Dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi üçün siyasi, hüquqi və iqtisadi mexanizmlər paralel şəkildə inkişaf etdirildi. Buna görə də Heydər Əliyevin siyasi irsinin mühüm hissəsini müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin institusional əsaslarının yaradılması təşkil edir. Onun dövlətçilik baxışları Azərbaycanın müstəqilliyinin dönməzliyi ideyasını siyasi düşüncənin mühüm istiqamətinə çevirmişdir.
Filarə İsmayılova
Neftçala rayonu