1975 yılında Çin'in Haicheng şehrinde meydana gelen güçlü depremden önce yüzlerce yılan, alışılmadık bir şekilde kış uykusundan erken çıktı. Benzer bir durum 2014 yılında ABD'de de gözlemlendi: altın kanatlı tepeli kuşlar, bir hortum meydana gelmeden önce yüzlerce kilometre mesafedeki uçuş rotalarını değiştirdiler. Bu tür gözlemler, hayvanların doğal afetlerden önce "kaçtığı" yönündeki eski rivayetlerle örtüşüyor
Bu konuda "BBC Wildlife" yazıyor.
Buna rağmen, etkileyici hikayelere rağmen, modern bilimde hayvanların doğal afetleri güvenilir bir şekilde önceden tahmin edebildiğine dair yeterli kanıt bulunmamaktadır. Araştırmalardaki temel sorunlar şunlardır:
– hayvanların normal davranışlarına dair uzun vadeli temel verilerin olmaması, bu nedenle bir felaket arifesinde neyin gerçekten "anomali" sayıldığını kesin olarak belirlemenin zor olması;
– gözlemlerin çoğu zaman olaydan sonra, retrospektif olarak toplanması;
– insan algısındaki çarpıtmalar (confirmation bias adlanan meyl) bizi bazen mevcut olmayan düzenlilikleri görmeye sevk etmesi.
2018 yılında Almanya'daki Helmholtz Jeofizik Merkezi tarafından yayımlanan bir araştırma, depremlerden önce hayvanların garip davranışlarının çoğu zaman ana güçlü depremle değil, ondan önce meydana gelen küçük sarsıntılarla ilişkili olduğunu göstermiştir. Bu da hayvanların gelecekteki felaketi önceden görmediğini, zaten meydana gelmiş değişikliklere tepki verdiğini göstermektedir.
Hayvanların hassasiyeti "tahmin" değil
Araştırmacılar, birçok türün çevresel değişikliklere insanlardan daha duyarlı olduğunu kabul etmektedir. Bazı hayvanlar ultrasonu, manyetik alandaki dalgalanmaları veya hava basıncındaki çok ince değişiklikleri hissedebilir; bu değişiklikler bazen belirli felaketlerden önce ortaya çıkar. Ancak bu duyarlılıklar, henüz doğal afetlerin güvenilir bir şekilde tahmin edilmesi için açık ve pratik bir temel oluşturmamaktadır.
Şu anda bilim insanları konuyu araştırmaya devam etmektedir. "ICARUS" projesi (uzay teknolojilerini kullanarak hayvan davranışlarının incelenmesi üzerine uluslararası işbirliği), hayvanları vericilerle donatarak onların hareketleri ve doğal olaylara olası tepkileri hakkında bilgi toplamaktadır. Bu tür verilerin toplanması, gelecekte erken uyarı sistemlerinin bir parçası haline gelebilecek düzenliliklerin olup olmadığını daha iyi anlamaya yardımcı olabilir.(qaynarinfo)