“Yeni Değişiklikler Vatandaşların Emek Haklarının Temin Edilmesine Yönelik” – AÇIKLAMA

“Yeni Değişiklikler Vatandaşların Emek Haklarının Temin Edilmesine Yönelik” – AÇIKLAMA

Sevinc Kərimova · Siyasət ·

“Azerbaycan'da vatandaşların emek haklarının korunması, çalışanların maddi ve sosyal taleplerinin karşılanması ve layıklı bir yaşam seviyesinin temin edilmesi, ülkede yürütülen sosyo-ekonomik politikanın önceliklerindendir.

Son yıllarda devlet tarafından çalışanların sosyal korunmasının güçlendirilmesi yönünde sistemli ve amaçlı tedbirler hayata geçirilmiştir. Bununla birlikte, Azerbaycan ekonomisinin rekabetçi iş gücü ile temin edilmesi, emek piyasasında çevik bir politikanın hayata geçirilmesini sağlayan kurumlar aracılığıyla sosyal diyaloğun geliştirilmesi ve kapsayıcı istihdamın artırılması, ayrıca emek kaynaklarından verimli istifade edilmesi neticesinde emek verimliliği seviyesinin yükseltilmesi temel stratejik hedef ve öncelikler olarak belirlenmiştir.” Milli Meclis Milletvekili Könül Nurullayeva, Parlamentin Aile, Kadın ve Çocuk Sorunları Komitesi'nin son toplantısında “Emek Kanunu ve Diğer 17 Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında” Kanun Tasarısı'nın müzakeresi sırasında bunları söyledi. Belirtilen hedeflere ulaşmak için ülkede emek kaynaklarının niteliksel olarak iyileştirilmesi ve ekonomik faaliyetin yükseltilmesi, iş arayan ve işsiz kişilerin sosyal korunmasının güçlendirilmesi, emek piyasasında talep ve arz arasında dinamik bir uyumun iyileştirilmesine yönelik kurumsal ortamın iyileştirilmesi yönünde tedbirlerin devam ettiğini bildirdi:

“Anayasa'nın bazı maddelerinde (örneğin, Madde 35. Emek Hakkı, Madde 37. Dinlenme Hakkı vb.) vatandaşların temel emek hakları belirlendiği için Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası'nın emek mevzuatı sisteminin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilmesi de önemli faktörlerdendir. Bu bağlamda, ülkemizde ekonominin rekabet gücü arttıkça, emek ilişkilerinin de iyileşerek yeni ekonomik ortama ve ilişkilere uyum sağlaması, emek normlarının uluslararası emek normları dikkate alınarak iyileştirilmesi, elektronik sistemlerin uygulanmasıyla ilgili yeni kuralların belirlenmesi, ayrıca geçmiş dönemde emek mevzuatında tespit edilen boşlukların giderilmesine ihtiyaç duyulmaktadır.”

Milletvekili, nicelik açısından emek mevzuatı alanında son yılların en geniş kapsamlı değişikliklerini içeren bu belgede öngörülen yeni normların ilerici hükümlerle zengin olduğunu belirtti. Nitekim, Emek Kanunu'nun 125. maddesi, Azerbaycan Cumhuriyeti'nin 11 Mayıs 2010 tarihli 1004-IIIQ sayılı Kanunu ile taraf olduğu “Uluslararası Çalışma Örgütü'nün ‘Annelik Korunması Hakkında’ 1952 tarihli Sözleşmesi'ne (revize edilmiş) yeniden bakılması hakkında” 183 sayılı Sözleşme'nin 4. maddesinin 5. fıkrasına göre “Gebelik ve doğum izninin doğum öncesi kısmı, doğumun beklendiği zamandan çocuğun fiilen doğduğu tarihe kadar geçen günler kadar uzatılır ve bu durumda doğum sonrası zorunlu iznin hiçbir kısmı azaltılmaz”.

“Doğrudan Sözleşme'de öngörülen bu norm, gebelik ve doğum izninin toplam süresini etkilemektedir ve Sözleşme'ye uygunluğu sağlamak amacıyla bu normun doğrudan Emek Kanunu'nda yer alması gereklidir” diyen milletvekili, bu amaçla Emek Kanunu'nun 125. maddesine yeni 3. fıkra eklenmesi ve ek olarak uzatılan günlerin ücretli olmasının dikkate alınmasının objektif ve insancıl bir yaklaşımın göstergesi olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

K.Nurullayeva ayrıca Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanması Amacıyla bu maddeye 4. fıkranın eklenmesi ve bununla ilgili Emek Kanunu'nun 130. maddesinin b) fıkrasının çıkarılmasına dair teklife de değindi. Hatırlattı ki, “cinsiyet eşitliği ile ilgili emek mevzuatındaki son reformlar sonucunda Dünya Bankası'nın Kadın, İşletme ve Hukuk 2024 yılı neşrindeki rapor-sıralamasında Azerbaycan Cumhuriyeti'nin endeksi 78.8'den yaklaşık %7 artarak 85'e yükselmiştir. Bununla birlikte söz konusu neşre göre “Ebeveynlik” göstergesini iyileştirmek için babalara ücretli izin verilmesi yönündeki mevzuatın gözden geçirilmesi kaydedilmektedir. Takdire şayan bir durumdur ki, tam da bu izin türünün Kanun'da yer alması öngörülmektedir.

Bu bakımdan milletvekili, “Cinsiyet Eşitliğinin Sağlanması Amacıyla çocuğun doğumuyla ilgili erkeklere tıp kurumunun belgesi esasında doğumdan önceki ve doğum sonrası dönemde toplam 14 takvim günü süreyle ücretli izin verilmesinin öngörülmesine ilişkin 125. maddenin 4. fıkrasında yeni bir normun belirlenmesi önemli ve olumlu bir değişiklik sayılmalıdır. Bütünüyle Kanun Tasarısı'nda öngörülen değişiklikler özü itibarıyla iyileştirme amacı taşımaktadır, ayrıca, emek ilişkilerinde sosyal odaklı hukuki düzenlemelerin uygulanmasını, modern çalışma koşullarına uygun olarak yeni kavramların mevzuata getirilmesini tespit etmektedir.”