23 Ocak 2026'da Azerbaycan Cumhuriyeti Yüksek Mahkemesi Plenumunun bir sonraki oturumu yapıldı.
Oturumu açılış konuşmasıyla başlatan Yüksek Mahkeme ve Yargı Konseyi Başkanı İnam Kerimov, bugünkü Plenumu Yüksek Mahkeme'nin geçen yılki faaliyetlerine adandığını belirtti.
Geride bıraktığımız yılın devletimiz ve halkımız için başarılı geçtiğini vurgulayan başkan, Sayın Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in ilgili Kararnamesi ile 2025 yılının ülkemizde “Anayasa ve Egemenlik Yılı” ilan edilmesinin hukuki devlet ilkelerinin gelişimi açısından özel bir önem taşıdığını kaydetti. Bu yıl çerçevesinde Yüksek Mahkeme tarafından bir dizi amaçlı tedbir hayata geçirildi, mahkeme faaliyetlerinin kalitesinin yükseltilmesine ve vatandaşların adil yargılanmaya güveninin güçlendirilmesine hizmet eden önemli adımlar atıldı.
Oturumda, geçen yılın yargı gücü için de oldukça verimli ve başarılı geçtiği belirtildi. Azerbaycan Cumhuriyeti Yüksek Mahkemesi tarafından adil yargılamanın kalitesinin artırılması, mahkemelerde hukuki meselelerin çözümüne yaklaşımın istikrarının sağlanması amacıyla ardışık tedbirler alındığı bildirildi.
Yüksek Mahkeme'nin yürüttüğü işlere de değinilerek, raporlama döneminde Yüksek Mahkeme tarafından tek tip mahkeme tecrübesinin oluşturulması, hukukun gelişiminin sağlanması ve mahkemelerin hukuki meselelerin çözümüne yaklaşımında istikrarın korunması amacıyla 44 üç yıldızlı karar, 1 yeni dört yıldızlı karar, kollejlerin mahkeme tecrübesinin tek tipini sağlayan 2 kararname, 2 yeni Plenum kararı alındığı belirtildi. Bir dizi Plenum kararına önemli değişiklikler yapıldı, 4 Plenum icraatı kapsamında ilgili kararlar alındı.
Oturumda, yargı-hukuk sistemindeki reformların ve yeniliklerin bundan sonra da devam edeceği özellikle vurgulandı. Halihazırda mahkemelerde iş yükünün optimizasyonu, tek tip mahkeme tecrübesinin uygulanmasının yaygınlaştırılması, işlere hızlı bakılmasının organize edilmesi ve böylece vatandaş memnuniyetinin artırılmasının önümüzdeki hedefler arasında yer aldığı kaydedildi.
Daha sonra Yüksek Mahkeme kollejlerinin geçen yıl görülen işlerle ilgili geniş raporları dinlendi.
Ticari kollej kapsamında yürütülen işlerin 2024 yılına kıyasla %17,9 arttığı bildirildi. 2025 yılında Ticari kollejin yürüttüğü 1026 işin %91'i ticari uyuşmazlıklar, %4'ü ise yabancı mahkemelerin kararlarının Azerbaycan Cumhuriyeti'nde tanınması ve icrası ile ilgiliydi. Yürütülen ticari uyuşmazlıklarla ilgili 937 işin %82'si sonuçlandırıldı. İncelenen işlerden %81,1'i ile ilgili mahkeme kararı değiştirilmeden onandı, %18,1'i ile ilgili mahkeme kararı iptal edildi, %0,8'i ile ilgili ise mahkeme kararı değiştirildi.
2025 yılı raporlama döneminde İdari kollejin yürüttüğü 5227 işin %62,1'i sonuçlandırıldı. Sonuçlandırılan işlerden %43,4'üne esas yönünden bakıldı, %9,6'sı temyiz şikayeti usuli gerekçelerle mümkün görülmedi, %0,6'sı ile ilgili temyiz icraatına son verildi. İncelenen 3246 işten %27,4'ünün mahkeme kararı değiştirilmeden onandı, %47'si temyiz şikayeti uyuşmazlık konusu mahkeme kararının tek tip mahkeme tecrübesine uygun olduğu gerekçesiyle mümkün görülmedi, %14'ü iptal edildi, %0,5'i ile ilgili icraata son verildi, %0,9'u değiştirildi.
Mülki kollej kapsamında 2025 yılında Yüksek Mahkeme'ye gelen mülki işlerin sayısında önceki yıllara göre azalma, ek temyiz yoluyla Plenum'a gelen işlerin sayısında ise artış gözlemlendi. Mülki işler üzere cumhuriyet mahkemelerine toplam 234 bin 597 işin geldiği bildirildi. Bu gösterge önceki döneme göre %8,3 arttı. İstinaf şikayeti verilen işlerin sayısı %3,5 artsa da, temyiz şikayetlerinin sayısı %5,9 azaldı.
Raporda, derece mahkemeleri üzere sonuçlandırılan işlerin sayısının yüksek olduğu ve ortalama sonuçlandırma göstergesinin %85 olduğu belirtildi. Aynı zamanda tekrar bakılan ve sonraki yıla kalan işlerin sayısında da azalma gözlemlendiği bildirildi. Birinci ve istinaf mahkemelerinin kararlarının istikrar göstergesinin oldukça yüksek olduğu kaydedildi. Bu sonuçların tecrübenin tek tipinin sağlanması, dereceler arasında koordineli faaliyetin sağlanması, aynı zamanda hakimlerin profesyonellik seviyesinin artması ile ilgili olduğu vurgulandı. Son olarak, alt derece mahkemelerinde mülki işler üzere adil yargılamanın yürütülmesinin mevcut durumu tartışıldı.
2025 yılı boyunca Ceza kolleji kapsamında yürütülen 3556 işin %75,3'üne esas yönünden bakıldığı belirtildi. İncelenen 2677 işten %82,3'ünde işe ilişkin karar değiştirilmeden onandı, %5'i ile ilgili karar iptal edildi, %12,7'si ile ilgili ise karar değiştirildi.
Daha sonra Yüksek Mahkeme Aparatı'nın 2025 yılına ilişkin raporu dinlendi. Geçen yıl Yüksek Mahkeme'nin faaliyetlerinin hukuki ve organizasyonel teminatı üzere ardışık tedbirler alındığı kaydedildi. 2026 yılında temel önceliklerin dijital yönetimin yaygınlaştırılması, elektronik belge devrine geçişin tam sağlanması, faaliyetlerin analizinin ve izlenmesinin otomatik yapılması, yapay zeka unsurlarının uygulanması olacağı belirtildi.
Raporlar etrafında konuşanlar, 2025 yılında kollejlerin faaliyetlerinde dikkate değer bir kalite değişikliği olduğunu belirttiler.
Plenumda ayrıca, “Askerlik hizmetinden kaçınma, askeri birlik veya hizmet yerini kendi başına terk etme ve firar işleri üzere mahkeme tecrübesi hakkında” Azerbaycan Cumhuriyeti Yüksek Mahkemesi Plenumunun 1 Kasım 2001 tarihli ve 1 numaralı Kararında değişiklik yapılmasına dair Yüksek Mahkeme Plenum Kararı taslağı müzakere edildi.
Son olarak Plenumda Yüksek Mahkeme'nin 2026 yılı İş Planı onaylandı.
