UNESCO Raporu: Azerbaycan'da Okul Öncesi Eğitimin Kapsamı Genişledi

UNESCO Raporu: Azerbaycan'da Okul Öncesi Eğitimin Kapsamı Genişledi

Sevinc Kərimova · Cəmiyyət ·

Azerbaycan'da okul öncesi eğitim hizmetlerinden yararlanan beş yaşındaki çocukların oranı, 2016'daki %25'ten 2021'de %92'ye yükselerek şehir ve kırsal alanlar arasındaki erişilebilirlik farkını neredeyse ortadan kaldırdı. Benzer bir ilerleme Özbekistan'da da kaydedildi. Burada okul öncesi eğitime kayıtlar yedi yıl içinde üç kat arttı. Hükümetin çabaları, başkent ve diğer bölgeler arasındaki anaokullarına erişimdeki farklılıkları ortadan kaldırdı.

Bu rakamlar, eğitimin durumuyla ilgili önde gelen küresel bilgi kaynağı olan UNESCO'nun 2026 Küresel Eğitim İzleme Raporu'nda yer aldı.

Çarşamba günü yayımlanan raporda, 2024 yılında toplam 1,4 milyar öğrencinin eğitim gördüğü küresel ilköğretim ve ortaöğretim okullarına kayıtların 2000 yılından bu yana %30 arttığı gösteriliyor. Okul öncesi eğitime kayıtlar %45, ortaöğretim sonrası eğitime kayıtlar ise %161 arttı. Bu, her dakika 25'ten fazla çocuğun eğitime erişimi olduğu anlamına geliyor. Ayrıca, ilköğretim ve ortaöğretimde cinsiyet farkı ortalama olarak ve fiilen ortadan kaldırıldı.

Çin'de yükseköğretime erişim benzeri görülmemiş bir hızla genişledi ve 1999'daki %7'den 2024'te %60'ın üzerine çıktı.

Ayrıca, daha fazla çocuk eğitime başlamakla kalmayıp eğitimlerini de tamamlıyor: 2000 yılından bu yana küresel mezuniyet oranları ilköğretimde %77'den %88'e, ortaöğretimde %60'tan %78'e ve lisede %37'den %61'e yükseldi. Ancak mevcut hızlar devam ederse, küresel mezuniyet oranı ancak 2105 yılına kadar %95'e ulaşacak.

Raporda ayrıca dünya çapında kapsayıcılığa yönelik artan bir taahhüt vurgulanıyor. 2000 yılından bu yana bu alanda yapılan politikaların analizi, mevzuatta kapsayıcı eğitimi tanıyan ülkelerin oranının %1'den %24'e, engelli çocukların kapsayıcı eğitim ortamlarında eğitimini sağlayan ülkelerin oranının ise %17'den %29'a çıktığını gösteriyor.

UNESCO'nun raporuna göre, Doğu Avrupa, Orta Asya ve Güney Kafkasya ülkeleri, engelliliğin "tıbbi modelinden" kapsayıcı pedagojik yaklaşıma önemli bir geçiş sergiliyor. Bölgede özel yatılı okullarda eğitim gören engelli çocukların oranı 2005'teki %78'den 2024'te %29'a düştü. En etkili ayrımcılık oranı Moldova Cumhuriyeti'nde kaydedildi ve burada bu rakam %77'den %8'e indi.