Bugün Azerbaycan milli basınının kuruluş günüdür.
150 yıl önce - 22 Temmuz 1875'te, döneminin aydınlanma hareketinin önde gelen temsilcilerinden Hasan Bey Zerdabi'nin “Ekinçi” gazetesini yayımlamaya başlamasıyla Azerbaycan milli basınının temeli atıldı.
“Ekinçi” Azerbaycan dilinde gerçek milli demokratik ve halk basınının ilk temel taşını attı. Toplam 56 sayısı çıkan gazete, milletin aynası olmuş, Azerbaycan gazeteciliğinin bayraktarı haline gelmiştir.
Sonraki yıllarda önde gelen aydınlar tarafından yayımlanan “Ziya”, “Keşkül”, “Şerqi-rus”, “İrşad”, “Molla Nasreddin” gibi gazete ve dergiler “Ekinçi”nin geleneklerini sürdürdü. Bu basın organlarının temel hedefi cehalete, haksızlığa karşı mücadele, aydınlatmaydı. Zengin ve şerefli bir yolda ilerleyen Azerbaycan basını birkaç aşamadan geçti. Azerbaycan Halk Cumhuriyeti (AHC) döneminde özgür basının, aynı zamanda olaylara yeni bir bakış açısının temeli atıldı.
Bir sonraki aşama ise AHC'nin Bolşevikler tarafından işgalinden sonraki dönemi kapsamaktadır. 150 yıllık basının 70 yılı bu komünist diktatörlüğü dönemiyle bağlantılıdır. O dönemde Azerbaycan basını mevcut sorunları daha çok satır altı anlamda yazıyordu. Çünkü basın, SSCB'nin yürüttüğü siyasetin, ideolojinin sözcüsüydü. O dönemde farklı düşünmek, yazmak yasaklanmıştı.
1990'lı yılların ikinci yarısından itibaren Azerbaycan basını yeni bir gelişim aşamasına adım attı. Bu aşama aynı zamanda Azerbaycan devletçiliği, demokratik devlet kuruculuğu dönemidir. Bu yeni gelişim döneminin temelini atan Ulu Önder Haydar Aliyev, her zaman basının topluma etki gücünü yüksek değerlendirmiş, basın ve söz özgürlüğü, kitle iletişim araçlarının maddi-teknik altyapısının güçlendirilmesi yönünde ardışık tedbirler gerçekleştirmiştir. Bağımsızlık döneminde Azerbaycan basınıyla ilgili ilk fermanı da Haydar Aliyev imzalamıştır.
Genel olarak, Ulu Önder basının sorunlarının çözümüyle ilgili 10'dan fazla kararname ve ferman imzalamıştır. 1999 yılında “Kitle İletişim Araçları hakkında” uluslararası taleplere cevap veren bir yasa kabul edilmiştir. Haydar Aliyev'in 6 Ağustos 1998 tarihli kararnamesiyle Azerbaycan'da sansür kaldırılmıştır.
Ülkede söz ve basın özgürlüğüne, KİA'lara en yüksek düzeyde dikkat ve özen gösterilmektedir. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, özgür medyayı geliştirmek, basının maddi-teknik altyapısını güçlendirmek, gazetecilerin sosyo-ekonomik durumunu iyileştirmek amacıyla önemli kararnameler imzalamıştır.
27 Eylül 2020'de başlatılan 44 günlük Vatan Savaşı'nda Azerbaycan, savaş meydanında olduğu gibi, enformasyon savaşında da zafer kazanmıştır. Düzenli olarak ülkemize karşı kara kampanya yürüten çevreler bu süre zarfında da çirkin eylemlerinden vazgeçmediler. Ancak buna rağmen, enformasyon savaşında da üstünlük, tarihi topraklarını işgalden kurtaran, hak ve adalet uğrunda mücadele eden Azerbaycan tarafında oldu.
Bununla birlikte Azerbaycan basınının iki temsilcisi Ermeni terörünün kurbanı olmuştur. Vatan Savaşı sona erdikten sonra işgalden kurtarılmış bölgelerin çekimini gerçekleştiren gazetecileri taşıyan araç, 4 Haziran 2021'de Kelbecer rayonunun Susuzluk köyü arazisinde tank karşıtı mayına çarptı. Sonuç olarak AZERTAC muhabiri Muharrem İbrahimov, AzTV operatörü Sirac Abışov ve Kelbecer Rayon İcra Hakimiyeti başkanının Susuzluk köyü idari dairesi temsilcisi yardımcısı Aliyev Arif Ağalar oğlu hayatını kaybetmiş, dört kişi ise yaralanmıştır.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 14 Haziran'da işgalden kurtarılan bölgelerde görevini yerine getirmiş Abışov Sirac Abış oğlu, Aliyev Arif Ağalar oğlu ve İbrahimov Muharrem Ali oğlunu "3. Derece “Vatana Hizmet” Nişanı" ile taltif etmiştir.
22 Temmuz 2021'de - Milli Basın Günü'nde Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, şehit gazeteciler M. İbrahimov ve S. Abışov'un ailelerine daireler hediye etmiştir.