Bakü'de Azerbaycan-Gürcistan Medya Forumu çerçevesinde “Bilgi Güvenliğinin Sağlanması Amacıyla Medya Ekosisteminin Güçlendirilmesi” konusu tartışıldı.
Redaksiyadan verilen habere göre, Audiovizüel Şura'nın аппарат rəhbəri Fazil Novruzov'un moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde, teknolojik evrimin medya ortamına çok yönlü etkisi, güvenilir bilgi ortamının korunması, sosyal medyanın temel bilgi kaynaklarından biri haline gelmesi ve dijital araçlar aracılığıyla farklı kitlelerle daha etkili iletişim kurulması gibi konular etrafında geniş bir fikir alışverişi yapıldı.
“ARB 24” televizyon kanalının icra direktörü Radik İsmayılov, dijital teknolojilerin, özellikle de yapay zekanın hızlı gelişim sürecini daha da karmaşık hale getirdiğini belirtti. Bir yandan yapay zeka bilgi üretimini hızlandırıyor, operasyonelliği artırıyor ve medya faaliyetlerine yeni imkanlar yaratıyor. Diğer yandan ise sahte bilgilerin, manipülatif görüntü ve metin materyallerinin hazırlanmasını son derece kolaylaştırıyor. Bu durum, gazeteciliğin temel prensipleri olan dürüstlük, doğruluk ve güvenilirliğin korunmasını zorlaştırıyor.
“Artık sunulan her bilginin doğru olup olmadığını kesin olarak belirlemek önceki yıllara göre oldukça zorlaştı. Bilgiye erişim imkanları genişliyor, ancak doğru bilgi ile sahte bilgiyi ayırt etme becerisi zayıflıyor. Bu nedenle, bilgi okuryazarlığının artırılması, olguların kontrol mekanizmalarının güçlendirilmesi ve medya etiğinin korunması özel bir öncelik haline geliyor. Bugün dezenformasyon, sadece sanal bir manipülasyon değil, toplumsal bilince, davranış modellerine, karar verme süreçlerine etki eden gerçek bir yöntem olarak kullanılıyor. Bu nedenle, her iki ülke medya kurumları, uzmanları ve devlet yapıları olarak bu alana dikkatimizi daha hassas bir şekilde yöneltmeliyiz. Ortak işbirliği, karşılıklı deneyim alışverişi, eğitim faaliyetleri ve yeni teknolojik güvenlik standartları oluşturulmalıdır,” dedi R. İsmayılov.
Gürcistan'ın “Eurocracy - Former Europe” programının sunucusu Ioane Şaişmelaşvili, Azerbaycan ve Gürcistan'ın aynı bilgi tehditleriyle karşı karşıya olduğuna dikkat çekerek şunları söyledi: “Özellikle son yıllarda her iki ülkede dezenformasyon kampanyalarının ölçeği hızla genişliyor. Artık süreç, tek tek haberlerin manipülasyonu seviyesinden çıkarak, kamuoyunun sistematik olarak şekillendirilmesi için kullanılan tehlikeli bir araca dönüşmüştür.”
Sunucu, Gürcistan'da son yılların siyasi süreçleriyle ilgili yayılan bilgilerin çoğunun dezenformasyon hedefi olmasının bunun açık bir kanıtı olduğunu belirtti: “Televizyon kurumlarımız bu yönde yıllardır mücadele ediyor ve yeterli deneyim topladı. Ancak görünen o ki, dezenformasyon kampanyasının ölçeği giderek daha da büyüyor, konular genişliyor ve hedefler daha koordineli bir karakter alıyor. Her iki ülke için hedef aynı olmalıdır diye düşünüyorum. Bu, bilgi güvenliği alanında savunma mekanizmalarının güçlendirilmesi, sahte haberlerin yayılma hızını azaltmak için medya okuryazarlığının artırılması, yapay zeka aracılığıyla üretilen manipülatif içeriğin tanınması ve zararsızlaştırılması konusunda yeni yöntemlerin uygulanmasıdır. Çünkü toplumun doğru bilgilendirilmesi bugün ulusal bir mesele, güvenlik önceliği ve stratejik bir yön olarak değerlendirilmelidir.”
Medya Geliştirme Ajansı Hukuk Departmanı Başkanı Adil Tağıyev, medyanın sağlam, profesyonel ve güvenilir bir ekosistem üzerine kurulmasının sadece gazetecilerin sorumluluğu olmadığını, aynı zamanda mevzuatın doğru işlemesi ve devlet, medya, toplum ilişkilerinin net bir hukuki çerçeveye oturtulması anlamına geldiğini ekledi. Azerbaycan'da medya alanındaki faaliyetler belirli yasa ve yönetmeliklerle düzenlenmektedir.
“Azerbaycan Cumhuriyeti'nin “Medya Hakkında” Yasası, medyanın faaliyet prensiplerini, gazetecilerin hak ve görevlerini, bilgi yayımının kriterlerini, redaksiyon bağımsızlığı ve medya özgürlüğünün hukuki temelini belirlemektedir. Yasa, medya alanında bilginin elde edilmesi, hazırlanması, iletilmesi, üretimi ve yayımı prosedürlerini, medya öznelerinin statüsünü, onların hak ve görevlerini, gazetecilerin haklarını, medya özgürlüğünü, redaksiyon bağımsızlığını, devletin medya alanındaki yükümlülüklerini belirlemektedir. Medya ile yasalar, bilgi yayımında şeffaflık ve sorumluluğun artırılmasına, gazetecilerin haklarının korunmasına ve mesleki faaliyetin güvence altına alınmasına, dezenformasyonun önlenmesine ve medya ortamında güvenin güçlendirilmesine ve diğer alanlara hizmet etmektedir,” dedi Ajans Hukuk Departmanı Başkanı.
Gürcistan Kamu Televizyonu'nun “Rengarenk Gürcistan” projesinin başkanı, gazeteci, televizyon sunucusu Ramiliya Aliyeva ise “ChatGPT”nin operasyonellik açısından medya için büyük imkanlar yarattığını belirtti. Haber akışının yüksek yoğunluk gösterdiği modern çağda, bilginin kısa sürede sistemleştirilmesi, metinlerin düzenlenmesi ve ön analizin yapılması gazeteciye zaman kazandırıyor, medya öznesinin bilgi döngüsünde çevik kalmasını sağlıyor. Bununla birlikte, yapay zeka dil, üslup ve yapı açısından metnin kalitesinin yükseltilmesine yardımcı oluyor ki bu da profesyonel sunumu daha akıcı ve okunabilir hale getiriyor. Ancak medyanın yapay zeka ile işbirliği sadece teknik avantajlarla sınırlı kalmıyor. Bu, aynı zamanda sorumluluk gerektiren bir süreçtir. Dezenformasyonun hızla yayıldığı, görsel ve metin manipülasyonlarının kolayca yapılabildiği bir dönemde, yapay zeka araçlarının kullanımı özel etik dikkat gerektiriyor.
Panel oturumu tartışmalarla devam etti.