ABŞ prezidenti Donald Trampın 2025-ci ildə imzaladığı sərəncam əsasında başlayan proses nəticəsində ölkənin Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatından (ÜST) çıxışı bu gündən etibarən rəsmən qüvvəyə minib. Vaşinqtonun 78 illik üzvlüyünə son qoyan qərar beynəlxalq səhiyyə sistemində ciddi siyasi və institusional suallar yaradıb.
Redaksiya xəbər verir ki, ABŞ prezidenti Donald Tramp ÜST-ün COVID‑19 pandemiyasına və digər qlobal səhiyyə böhranlarına münasibətdə guya “kobud idarəçilik” nümayiş etdirdiyini, eləcə də ABŞ üzvlük ödənişlərinin “haqsız dərəcədə ağır maliyyə yükü” yaratdığını əsas səbəblər kimi göstərib. ABŞ-ın dövlət katibi Marko Rubio və səhiyyə naziri Robert F. Kennedi Jr. tərəfindən yayılan birgə bəyanatda bildirilib ki, ABŞ artıq “ÜST-nin məhdudiyyətlərindən azad olub”.
Məlumata görə, ABŞ çıxış prosesini bir il əvvəl BMT-yə rəsmi bildiriş göndərməklə başladıb və prosedur qaydalarına uyğun olaraq 12 aylıq gözləmə müddəti tamamlandıqdan sonra qərar qüvvəyə minib. Lakin Vaşinqtonun tərəfdaş ölkələrin epidemioloji məlumatlarına çıxışının məhdudlaşması və pandemiya erkən xəbərdarlıq sisteminə təsir kimi məsələlər hələ də tam həll edilməyib. ABŞ administrasiyasının rəsmiləri bəzi texniki və institusional problemlərin açıqlanmamış şəkildə davam etdiyini etiraf ediblər.
ÜST-ün nümayəndəsi bildirib ki, ABŞ-ın çıxışı təşkilat daxilində əlavə müzakirələr tələb edir və məsələ fevral ayında İcraiyyə Şurasının iclasında gündəliyə daxil ediləcək. Qlobal səhiyyə təşkilatının hesablamalarına görə, ABŞ ÜST-ə $130 milyon dollardan çox borcludur, lakin bu rəqəmlə bağlı tərəflər arasında fikir ayrılığı qalmaqdadır. Dünya Səhiyyə Təşkilatının baş direktoru Tedros Adhanom Gebreyesus da daxil olmaqla beynəlxalq səhiyyə mütəxəssisləri ötən il ərzində Vaşinqtona qərarı yenidən gözdən keçirməyi tövsiyə ediblər.
Beynəlxalq müşahidəçilər ABŞ-ın çıxışını qlobal epidemiya təhlükəsizliyi mexanizmləri üçün ciddi presedent hesab edir və prosesin gələcək fəsadlarının hələ tam bilinmədiyini vurğulayırlar.