COVID.gov saytında edilən son yeniliklər ABŞ hökumətinin COVID-19 pandemiyasının mənşəyi ilə bağlı mövqeyində ciddi dəyişiklikləri əks etdirir. Rəsmi məlumatlara görə, saytda Çindəki bir laboratoriya hadisəsinin virusun yayılmasına səbəb ola biləcəyi nəzəriyyəsi barədə ətraflı məlumatlar yerləşdirilib. Bu addım, Vaşinqtonun pandemiyanın mümkün köklərinə dair ictimaiyyətə yanaşmasında əhəmiyyətli bir dönüş nöqtəsidir.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, saytda Uhan Virusologiya İnstitutunda aparılan funksiyanın artırılması üzrə tədqiqatlar ətrafında artan narahatlıq və yeni dəlillərin mövcudluğu vurğulanır. Bildirilir ki, koronaviruslar üzərində aparılan eksperimental tədqiqatlarla bağlı laboratoriya insidenti virusun insanlarda ilk dəfə necə yarandığına dair ağlabatan bir izahat kimi qəbul edilir.
ABŞ kəşfiyyat agentliklərinin bəzi hesabatlarına istinad edən sayt, aşağıdan orta dərəcəyə qədər inamla laboratoriya sızmasının ən gümanlı mənbə olduğunu qeyd edir. Təbii zoonotik mənşəni dəstəkləyən dəlillərin yetərli olmaması və kəşfiyyat məlumatlarının tutarlılığı bu ehtimalı gücləndirir.
COVID.gov, ABŞ-ın maliyyələşdirdiyi tədqiqatlar üzrə Uhan Virusologiya İnstitutu ilə əməkdaşlıq edən EcoHealth Alliance təşkilatı barədə də yeni detallar açıqlayır. Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən qrant şərtlərinə əməl edilməməsi və Çin tərəfdaşlarına lazımi nəzarətin olmaması səbəbindən təşkilata qarşı sanksiya prosedurları başlanılıb.
Daxil olduqda "Ağ evin" səhifəsinə yönləndirilən saytda həmçinin “SARS-CoV-2-nin Proksimal Mənşəyi” adlı mübahisəli bir elmi məqaləyə də toxunulur. Əvvəllər təbii yayılma nəzəriyyəsini dəstəkləmək üçün istifadə edilən bu məqalənin daxili yazışmalara əsasən hökumət rəsmiləri tərəfindən müəyyən bir rəvayəti təbliğ etmək məqsədilə formalaşdırıla biləcəyi iddia edilir.
Bu yeniliklər ABŞ hökumətinin şəffaflığı artırmaq və pandemiyanın mənşəyi ilə bağlı müxtəlif ehtimalları qəbul etmək istəyini göstərir. Bu məlumatların sayta daxil edilməsi, pandemiyanın erkən mərhələlərindəki yanlış addımlarla üzləşmək və həm daxili, həm də beynəlxalq elmi əməkdaşlıqda hesabatlılığı təmin etmək üçün genişmiqyaslı bir səyin əlamətidir. Yenilənmə, yeni faktlar ortaya çıxdıqca davamlı araşdırmaların, yüksək riskli tədqiqatlara daha ciddi nəzarətin və ictimaiyyətlə aydın ünsiyyətin vacibliyini vurğulayır.
M.Sadiq