OpenAI saytında yayımlanan “The Eternal Complement” adlı müəllif essesində superintellekt dövründə elmi və texnoloji tərəqqinin nə qədər sürətlənə biləcəyi araşdırılıb. Müəlliflər Hemanth Asirvatham və Elliott Mokski bildirirlər ki, intellekt bolluğu yaransa belə, laboratoriyalar, istehsal, enerji, maliyyə, logistika və bürokratiya kimi fiziki və institusional imkanlar tərəqqinin əsas məhdudiyyətinə çevrilə bilər. Bu barədə OpenAI saytında dərc olunan essedə qeyd olunub.
Redaksiya istinadla xəbər verir ki, müəlliflər Qalileyin iki linza və sadə boru ilə teleskop qurmasını müasir Ceyms Uebb Kosmik Teleskopu ilə müqayisə edirlər. Ceyms Uebbin yaradılması üçün 14 ölkədən təxminən 300 təşkilatın iştirakı tələb olunub. Müəlliflərin fikrincə, elm inkişaf etdikcə növbəti böyük kəşflər üçün təkcə daha ağıllı insanlar deyil, getdikcə daha mürəkkəb təşkilati və fiziki sistemlər də lazım olur.
Essedə iqtisadçı Nik Blum və həmmüəlliflərinin tədqiqatına da istinad edilir. Həmin araşdırmaya əsasən, yarımkeçiricilərdə Mur qanununun tempini qorumaq üçün hazırda 1970-ci illərin əvvəlləri ilə müqayisədə 18 dəfədən çox tədqiqatçı tələb olunur. Müəlliflər oxşar tendensiyaların kənd təsərrüfatı, tibb və digər sahələrdə də müşahidə edildiyini bildirirlər.
Məqalədə intellekt və icra imkanları bir-birini tamamlayan amillər kimi təqdim olunur. Güclü nəzəriyyə daha yaxşı teleskopdan istifadənin dəyərini artırdığı kimi, daha yaxşı teleskop da düzgün elmi sualın əhəmiyyətini yüksəldir. Bununla yanaşı, ideyanın real nəticəyə çevrilməsi üçün maliyyələşmə, qanunvericilik, təchizat zəncirləri, istehsal və idarəetmə mexanizmləri tələb olunur.
Müəlliflər hesab edirlər ki, hazırkı Sİ sistemləri bir nəfərə əvvəllər bütöv komandanın görə biləcəyi işləri yerinə yetirmək imkanı verir. Proqramlaşdırma, elmi ədəbiyyatın araşdırılması və prototiplərin hazırlanması sürətləndikcə əsas məhdud resurs ideyanın özündən daha çox hansı ideyanın həyata keçirilməyə layiq olduğunu müəyyənləşdirmək bacarığına çevrilə bilər.
Essedə gələcək üçün iki mümkün ssenari təsvir olunur. “Dərinlik sivilizasiyası”nda superintellekt mövcud məlumatlardan daha çox nəticə çıxaracaq, simulyasiyaları təkmilləşdirəcək və yalnız ən vacib eksperimentləri seçəcək. Belə halda fiziki resurslara ehtiyac nisbətən azalacaq.
“Genişlik sivilizasiyası” ssenarisində isə yeni ideyaların sayı o qədər sürətlə artacaq ki, laboratoriyalar, fabriklər, enerji və digər fiziki imkanlar əsas darboğaza çevriləcək. Hətta superintellekt bir gündə yüzillik eksperiment proqramı hazırlasa belə, canlı orqanizmlərin böyüməsi, kimyəvi reaksiyalar, tikinti və kosmik uçuşlar kimi proseslərin öz fiziki vaxt məhdudiyyətləri qalacaq.
Müəlliflərin nəticəsinə görə, gələcəkdə superintellektin böyük hissəsi parlaq nəzəriyyələr yaratmaqdan çox, həmin ideyaları həyata keçirmək üçün tələb olunan gündəlik və monoton təşkilati işlərə sərf oluna bilər. Essedə vurğulanır ki, gələcək tərəqqinin sürətini təkcə Sİ-nin nə qədər ağıllı olması deyil, hər yeni ideyanın reallaşması üçün real dünyadan nə qədər resurs tələb etməsi müəyyən edəcək.
OpenAI qeyd edir ki, “The Eternal Complement” şirkətin rəsmi mövqeyi deyil, müəlliflərin şəxsi baxışlarını əks etdirən və süni ümumi intellektdən sonrakı iqtisadiyyatı müzakirə edən müəllif essesidir.