Macarıstan Ukrayna və Moldovanın Avropa İttifaqına (Aİ) üzvlük danışıqlarında növbəti mərhələyə keçməsini bloklayıb. Budapeşt iki ölkənin üzvlük prosesində son iki danışıqlar blokunun açılmasına hazırlıq məqsədilə nəzərdə tutulan prosedur qərarına veto qoyub. Bu barədə “The Kyiv Independent” nəşri Avropa diplomatlarına istinadən məlumat yayıb.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, qərar oktyabrın 20-də Avropa İttifaqına üzv 27 ölkənin texniki ekspertlərinin iştirakı ilə keçirilən görüşdə qəbul edilib. İclasın məqsədi Ukrayna və Moldovanın üzvlük danışıqlarında qalan iki blokun açılması üçün prosedur mərhələsini başlatmaq olub.
Lakin Macarıstan nümayəndələri təşəbbüsün irəliləməsinə razılıq verməyiblər. Nəticədə digər 26 üzv dövlətin dəstəklədiyi proses dayandırılıb.
“The Kyiv Independent”ə danışan iki diplomatın sözlərinə görə, Macarıstanın mövqeyi görüş iştirakçıları arasında narazılıq yaradıb. Digər ölkələrin nümayəndələri Budapeştdən vetonun səbəbini izah etməyi xahiş etsələr də, konkret cavab ala bilməyiblər.
Diplomatlardan biri bildirib ki, Macarıstan nümayəndələri yalnız ölkələrinin əvvəlki mövqeyinin dəyişmədiyini qeyd ediblər.
Məlumata görə, sözügedən iki danışıqlar bloku kənd təsərrüfatı, ətraf mühit və nəqliyyat sahələrini əhatə edir. Bu istiqamətlərdə Avropa İttifaqı qanunvericiliyinə uyğunlaşma Ukrayna və Moldovanın üzvlük prosesinin əsas tələblərindəndir.
Avropa İttifaqına qoşulmaq istəyən ölkələr müxtəlif sahələr üzrə müəyyən edilmiş islahatları həyata keçirməli və öz qanunvericiliklərini Aİ standartlarına uyğunlaşdırmalıdırlar.
Ukrayna və Moldova üzvlük danışıqlarında altı əsas blok üzrə irəliləyirlər. Oktyabrın 13-də Lüksemburqda keçirilən görüşlər zamanı iki ölkə daha iki danışıqlar blokunun açılmasına nail olub.
Beləliklə, həmin qərardan sonra üzvlük danışıqları çərçivəsində yalnız iki blokun açılması qalıb. Avropa rəsmiləri bu mərhələnin ilin sonunadək tamamlanmasına ümid edirlər.
Macarıstanın yeni vetosu isə əvvəlki razılaşmalardan cəmi bir həftə sonra baş verib.
Budapeşt bundan əvvəl Ukraynanın macar dilli azlığının təhsil hüquqları ilə bağlı narahatlıqlarını əsas gətirərək üzvlük prosesinin irəliləməsinə mane olurdu.
Ukrayna parlamenti oktyabrın 12-də milli azlıqların öz ana dilində təhsil hüquqları ilə bağlı qanun qəbul edib. Bu addım Macarıstanın əvvəlki tələblərinin qarşılanmasına yönəlmişdi.
Ardınca Budapeşt etirazlarını geri götürmüş və Ukrayna ilə Moldovanın yeni danışıqlar mərhələsinə keçməsinə razılıq vermişdi.
Lakin oktyabrın 20-də Macarıstan yenidən prosesin qarşısını alıb. Diplomatların bildirdiyinə görə, bu dəfəki qərarın Ukraynada macar dilli azlığın təhsil hüquqları ilə əlaqələndirilməsi üçün əsas yoxdur.
Avropa diplomatları vetonun müvəqqəti xarakter daşıya biləcəyini düşünürlər. Nəşrin məlumatına əsasən, Budapeştin mövqeyi daxili siyasi səbəblərlə bağlı ola bilər.
Bununla belə, Macarıstan hökuməti vetonun səbəblərini rəsmi şəkildə açıqlamayıb. Ölkənin Avropa İttifaqı yanındakı daimi nümayəndəliyindən də nəşrin sorğusuna cavab alınmayıb.
Avropa İttifaqında Ukrayna və Moldovanın üzvlük danışıqlarının davam etdirilməsi prioritet məsələlərdən biri olaraq qalır.
İrlandiyanın Aİ Şurasına sədrliyi dövründə bu məsələnin Brüsseldə keçiriləcək növbəti genişlənmə üzrə işçi qrup iclaslarının gündəliyinə daxil edilməsi nəzərdə tutulur.
Avropa diplomatları mövcud maneənin aradan qaldırılacağına və son iki danışıqlar blokunun dekabr ayında rəsmən açıla biləcəyinə ümid edirlər.
Macarıstanın qərarı Ukrayna və Moldovanın Avropa İttifaqına üzvlük prosesinin tamamilə dayandırılması anlamına gəlmir. Söhbət danışıqların növbəti texniki mərhələsinə keçidin bloklanmasından gedir.
Bununla belə, qərar Aİ daxilində üzvlük məsələlərində yekdilliyin əldə edilməsinin vacibliyini və bir üzv dövlətin etirazının genişlənmə prosesini ləngidə biləcəyini bir daha göstərir.