Avropa Parlamentinin (AP) Beynəlxalq Ticarət Komitəsinin sədri Bernd Lange, ABŞ-da tariflər məsələsində baş verən hadisələrdən sonra yazılı açıqlama yayımladı.
Redaksiya məlumat verir ki, AP-nin Beynəlxalq Ticarət Komitəsindəki siyasi qrup nümayəndələrinin bir toplantı keçirdiyini bildirən Lange, "ABŞ Ali Məhkəməsinin 20 fevral 2026-cı il tarixli Beynəlxalq Fövqəladə İqtisadi Səlahiyyətlər Qanununun (IEEPA) istifadəsi ilə bağlı qərarı açıq və aydındır. Bu qərarın nəticələri nəzərə alınmaya bilməz. İşlərə əvvəlki kimi davam etmək bir seçim deyil" ifadələrini işlədib.
Lange, ABŞ tərəfinin Turnberry Sazişini müzakirə etmək və tətbiq etmək üçün istifadə etdiyi mühüm bir vasitənin artıq mövcud olmadığını bildirərək, "Vəziyyət hər zamankından daha qeyri-müəyyən bir hal aldı. Bu vəziyyət, Turnberry Sazişi ilə təmin etməyə çalışdığımız sabitlik və proqnozlaşdırıla bilmə ilə ziddiyyət təşkil edir" qiymətləndirməsini edib.
IEEPA-nın əvəzinə təklif olunan 122-ci maddənin ABŞ-a ixrac edən bütün ölkələrə ayrı-seçkilik etmədən tətbiq olunacağını və ən çox qeyrilən millət nisbətinin üzərinə əlavə ediləcəyini xatırladan Lange, "Nəticədə, ABŞ-ın Aİ-dən idxalları yüzdə 15 həddini aşan bir nisbətə tabe olacaq. Bu vəziyyət, Turnberry Sazişinin şərtlərindən açıq bir sapma təşkil edir" ifadələrini işlədib.
Lange, AP-dəki siyasi partiya nümayəndələrinin, Aİ-ABŞ ticarət əlaqələrində şəffaflıq, sabitlik və hüquqi aydınlıq təmin olunana qədər ticarət sazişinə dair işləri dayandırmağa qərar verdiklərini bildirib. Qərar nəticəsində 24 fevralda AP komitəsində planlaşdırılan Aİ-ABŞ ticarət sazişi səsvermələrinin keçirilməyəcəyinə işarə edən Lange, vəziyyətin gələn həftə yenidən qiymətləndiriləcəyini qeyd edib.
ABŞ Ali Məhkəməsi, 20 fevralda prezident Donald Tramp tərəfindən qüvvəyə minən tariflərin əsaslandığı IEEPA-nın Prezidentə tarif qoyma səlahiyyəti vermədiyinə qərar vermişdi. Sözügedən qərar üzərinə ABŞ prezidenti Tramp, həmin gün 1974-cü il Ticarət Qanununun 122-ci Bölməsi əsasında bütün ölkələrə yüzdə 10 qlobal gömrük vergisi tətbiq edilməsinə dair qərarı imzalamışdı. Tramp, 21 fevralda isə ABŞ-ın digər ölkələrdən idxal etdiyi məhsullara tətbiq olunacaq yüzdə 10-luq qlobal tarif nisbətini yüzdə 15-ə qaldıracağını elan etmişdi.
AP, yanvar ayında da Trampın Qrenlandiya mövqelərinə görə bəzi Avropa ölkələrinə tarif tətbiq olunacağını açıqlamasından sonra, Aİ ilə ABŞ ticarət sazişinin təsdiqlənmə prosesini dayandırmışdı. Digər tərəfdən, Aİ ilə ABŞ arasında ticarət sazişi danışıqları iyul 2025-ci ildə Şotlandiyadakı Trampa məxsus Turnberry qolf meydanında başa çatmışdı. Turnberry Sazişi çərçivəsində Aİ ölkələri ABŞ məhsullarına gömrük tarifi tətbiq etməməyi qəbul etmiş, buna cavab olaraq ABŞ-ın Aİ məhsullarına yüzdə 15 tarif tətbiq edəcəyi açıqlanmışdı.