Kanada və Avropa İttifaqı münasibətləri genişləndirmək məqsədilə “Gələcək naminə Kanada–Aİ Alyansı” adlı yeni tərəfdaşlıq formatının yaradıldığını elan ediblər. Tərəflər Kanadanın Avropa İttifaqına tam üzvlüyü əvəzinə, daha sıx iqtisadi, siyasi və təhlükəsizlik əməkdaşlığını nəzərdə tutan model üzərində işləyəcəklər. Bu barədə Monrealda keçirilən Kanada–Aİ sammitinin birgə bəyanatında bildirilib.
Redaksiya rəsmi bəyanata istinadən xəbər verir ki, yeni alyansın əsas məqsədi ortaq iqtisadi təhlükəsizlik məkanının yaradılması, ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi və strateji sahələrdə əməkdaşlığın gücləndirilməsidir.
Tərəflər sənaye, enerji, kritik xammal, rəqəmsal texnologiyalar, müdafiə və maliyyə xidmətləri sahələrində daha sıx tərəfdaşlıq qurmaq barədə razılığa gəliblər.
Sammitin diqqətçəkən nəticələrindən biri Kanadanın Avropa İttifaqının Ukrayna üçün nəzərdə tutduğu 90 milyard avroluq kredit proqramına qoşulmaq niyyətini təsdiqləməsi olub.
Kanada hökumətinin açıqlamasına əsasən, bu iştirak Ukraynaya Avropa İttifaqının maliyyə vəsaitləri hesabına Kanada müdafiə şirkətlərindən hərbi avadanlıq almaq imkanı verəcək.
Bununla belə, sammitin rəsmi sənədlərində Kanadanın proqram çərçivəsində Ukraynaya ayrıca 500 milyon avro kredit ayıracağı təsdiqlənmir. Ottavanın maliyyə iştirakının konkret şərtləri hələ dəqiqləşdirilməlidir.
Kanadanın Avropa İttifaqında assosiativ üzvlük statusu alması məsələsi də gündəmdə qalır. Lakin sammitin yekun birgə bəyanatında belə statusun dərhal verilməsi nəzərdə tutulmayıb.
Tərəflər 2027-ci ildə keçiriləcək növbəti Kanada–Aİ sammitinə qədər tam üzvlükdən fərqlənən daha sıx assosiasiya modelinin məzmununu müəyyənləşdirmək barədə razılığa gəliblər.
Kanadanın Baş naziri Mark Karni ölkəsinin Avropa İttifaqı ilə mümkün qədər dərin inteqrasiyada maraqlı olduğunu bildirib.
Sammitdə rəqəmsal ticarət, süni intellekt, elmi tədqiqatlar, müdafiə sənayesi və kritik minerallar sahəsində də yeni əməkdaşlıq təşəbbüsləri elan edilib.
Kanada həmçinin Avropanın yüksək məhsuldarlıqlı hesablama proqramında iştirak edəcək. Bu, ölkənin tədqiqatçılarına və texnologiya şirkətlərinə Avropanın superkompüter infrastrukturundan istifadə imkanlarını genişləndirəcək.
Tərəflərin birgə bəyanatında Ukraynanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə dəstəyin davam etdiriləcəyi, Rusiyaya qarşı təzyiqlərin artırılması istiqamətində əməkdaşlığın gücləndiriləcəyi vurğulanıb.
Beləliklə, Kanada Avropa İttifaqına üzv olmadan onunla iqtisadi və təhlükəsizlik sahələrində daha sıx inteqrasiya qurmağa, eyni zamanda Ukraynanın maliyyələşdirilməsi mexanizmlərində iştirak etməyə hazırlaşır.
