İran, ABŞ ilə nüvə sazişi əldə etmək üçün yeni bir yol təklif edir. Bu təklif, region ölkələrinin də iştirakı ilə birgə nüvə zənginləşdirmə müəssisəsinin yaradılmasını nəzərdə tutur. Bu addım, Tehranın nüvə proqramını dayandırmaq tələbinə alternativ kimi irəli sürülüb.
Redaksiya xarici mətbuata istinadla xəbər verir ki, İranın bu təklifi, ABŞ-la danışıqlar aparan İran rəsmiləri tərəfindən irəli sürülüb. Təklifə görə, İran, nüvə yanacağı istehsalını davam etdirəcək, lakin daha ciddi nəzarət altında. Bu plan, İranın xarici işlər naziri Abbas Araqçi tərəfindən ABŞ-ın xüsusi nümayəndəsi Stiv Vitkoffa təqdim edilib. Danışıqlar zamanı, İran tərəfi, nüvə proqramının milli qürur məsələsi olduğunu vurğulayıb.
Təklif olunan plan, İranın zənginləşdirilmiş uranı aşağı səviyyədə istehsal etməsini və daha sonra mülki məqsədlər üçün digər ərəb ölkələrinə göndərilməsini nəzərdə tutur. Bu, 2015-ci il sazişinə bənzər olsa da, əsas fərq, digər ölkələrin, hətta ABŞ-ın nümayəndələrinin də iştirakı ilə daha geniş nəzarətin təmin edilməsidir. İran rəsmiləri, bu planın 15 illik müddətlə məhdudlaşdırılmayacağını bildiriblər.
ABŞ prezidenti Donald Tramp, Səudiyyə Ərəbistanına səfəri zamanı İranı regionda təxribat törətməkdə ittiham etsə də, diplomatik həllin tərəfdarı olduğunu bildirib. İran və ABŞ arasında diplomatik əlaqələrin olmaması və Amerika şirkətlərinin İranın nüvə reaktorlarına investisiya qoymaq istəməməsi də problemlər yarada bilər.
Bu təklif, regionda gərginliyin azaldılması və nüvə sazişinin bərpası üçün yeni bir imkan yarada bilər. Lakin, bu planın reallaşması üçün tərəflərin qarşılıqlı güzəştlərə getməsi və siyasi iradə nümayiş etdirməsi vacibdir.
Sevinc Kərimova