24 Fevral 2026-cı il tarixində dərc edilmiş məqalədə COVID-19 pandemiyasının mənşəyi ilə bağlı aparılan araşdırmaların nəticələri təqdim olunur. Məqalə, dünyanın ilk hərtərəfli tədqiqatının əsas nəticələrini ümumiləşdirir və pandemiyanın başlanğıcının müəyyən edilməsinə yönəlmişdir.
Redaksiya məlumat verir ki, araşdırma, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Yeni Patogenlərin Mənşəyi üzrə Elmi Məsləhət Qrupunun (SAGO) 27 üzvü tərəfindən aparılmışdır. Tədqiqatçılar, SARS-CoV-2 koronavirusunun mənşəyi ilə bağlı müxtəlif hipotezləri araşdırmış və əsas elmi sübutların zoonotik mənşəyi, yəni virusun heyvanlardan insanlara keçməsi ehtimalını dəstəklədiyini müəyyən etmişlər. Məqalədə, virusun mənşəyi ilə bağlı dörd əsas hipotezə toxunulur: heyvanların virusu insanlara ötürməsi, SARS-CoV-2-nin xaricdən idxal olunan mallarla Çinə gətirilməsi, virusun laboratoriyada baş verən hadisə nəticəsində yaranması və virusun laboratoriyada qəsdən manipulyasiya edilməsi.
Məqalədə, zoonotik mənşə hipotezini dəstəkləyən sübutlar, o cümlədən SARS-CoV-2-yə yaxın genetik xüsusiyyətlərə malik yarasa viruslarının mövcudluğu və Uhan şəhərindəki Huanan dəniz məhsulları bazarının erkən yoluxmada rolu vurğulanır. Digər hipotezlərin, xüsusilə də laboratoriya sızması ilə bağlı olanların, kifayət qədər sübutla təsdiqlənmədiyi qeyd olunur. Tədqiqatçılar, Çin hökumətindən laboratoriya işçilərinin sağlamlıq qeydləri, bios təhlükəsizlik protokolları və Uhandakı laboratoriyaların təhlükəsizlik prosedurlarının yoxlanılması ilə bağlı əlavə məlumatların açıqlanmasını istəyirlər. Məqalədə, həmçinin, virusun genetik quruluşu və onun manipulyasiya edilməsi ehtimalı ilə bağlı təhlillər də yer alır.
Tədqiqatçılar, COVID-19 pandemiyasının mənşəyi ilə bağlı aparılan araşdırmaların əhəmiyyətini vurğulayaraq, gələcək epidemiyaların və pandemiyaların qarşısını almaq üçün daha çox şəffaflığın və elmi tədqiqatların vacibliyini qeyd edirlər. Onlar, SARS-CoV-2-nin mənşəyi ilə bağlı məlumatı olan bütün tədqiqatçılara, alimlərə və hökumətlərə bu məlumatları ÜST və SAGO-nun növbəti tədqiqatlarına təqdim etməyə çağırırlar. Məqalənin sonunda, pandemiyanın mənşəyini müəyyən etmək üçün ciddi elmi tədqiqatların, spekulyasiya və siyasi fikirlərdən daha vacib olduğu vurğulanır.