Cənubi Afrika hökuməti, ABŞ-ın ölkədəki ağ fermerlərə sığınacaq statusu verməsi qərarına sərt reaksiya verib. Bu addım, iki ölkə arasında diplomatik gərginliyə səbəb olub və beynəlxalq arenada müzakirələrə yol açıb.
Redaksiya məlumat verir ki, Cənubi Afrika Xarici İşlər və Əməkdaşlıq Nazirliyi tərəfindən yayımlanan rəsmi açıqlamada, ABŞ-ın ağ fermerlərin "zülmə və ayrı-seçkiliyə" məruz qaldığına dair iddialarının sübutsuz olduğu vurğulanıb. Açıqlamada, ABŞ-ın bu addımının siyasi məqsədlər daşıdığı və Cənubi Afrika Respublikasının konstitusiyalı demokratiyasını sual altına almağa yönəldiyi qeyd olunub. Nazirlik, həmçinin, ölkədəki azlıqların və müdafiəyə ehtiyacı olan qrupların hüquqlarının qorunmasına sadiq olduğunu bildirib.
Açıqlamada, Cənubi Afrika hökumətinin ABŞ-ın sığınacaq statusu ilə bağlı qiymətləndirmələrinə etiraz etdiyi, lakin ölkədən getmək istəyən vətəndaşların buna mane olmayacağı da vurğulanıb. Xarici İşlər və Əməkdaşlıq naziri Alvin Botesin ABŞ-lı həmkarı Christopher Landau ilə görüşündə bu məsələ ilə bağlı narahatlıqların bölüşüldüyü bildirilib. Cənubi Afrika, ABŞ ilə suverenlik və qanunun aliliyinə əsaslanan qarşılıqlı hörmət prinsipləri çərçivəsində konstruktiv dialoqa sadiq qaldığını da əlavə edib.
Məsələnin kökündə, ABŞ prezidenti Donald Trampın Cənubi Afrikadakı ağların "qaradərililərin rəhbərliyi altında olan hökumət tərəfindən irqi ayrı-seçkiliyə məruz qaldığı" iddiası dayanır. Ağların əksəriyyətini, əsrlər əvvəl müstəmləkə dövründə gələn holland əsilli fermerlərin nəsilləri olan Afrikanerlər təşkil edir. Ağ Evin 7 fevral tarixli açıqlamasında, Cənubi Afrikanın "2024-cü il Torpaqların Mənimsənilməsi Qanunu", İsrail əleyhinə Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsində (BƏM) açdığı "soyqırım" iddiası və İranla "yaxın əlaqələr" qərarı səbəbilə bu ölkəyə yardımların dayandırılmasına dair icra qərarı verildiyi bildirilmişdi. ABŞ hökuməti, Cənubi Afrikanın paytaxtı Pretoriya şəhərinə göndərdiyi qrupların 8 mindən çox müraciəti araşdırdıqdan sonra təxminən 100 nəfərə sığınacaq statusu verib. "The New York Times" qəzetinin əldə etdiyi sənədlərə və rəsmilərə istinadən verdiyi xəbərə görə, ABŞ administrasiyası ilk ağ Cənubi Afrikalı mühacir qrupunu gələn həftə ölkəyə gətirməyə hazırlaşır.
Bu hadisə, iki ölkə arasında gərginliyin artmasına və beynəlxalq münasibətlərdə yeni bir mərhələnin başlanmasına səbəb ola bilər.
Sevinc Kərimova