ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla bağlı yeni hərbi variantlar barədə brifinq alacağı bildirilir.
Redaksiya Axios-a istinadla xəbər verir ki, ABŞ Mərkəzi Komandanlığının rəhbəri admiral Bred Kuper Trampa İranla bağlı bir neçə yeni hərbi ssenari təqdim etməlidir. Brifinqdə ABŞ Baş Qərargah rəisi general Den Keynin də iştirak edəcəyi gözlənilir.
Axios-un məlumatına görə, təqdim olunacaq variantlardan biri İrana qarşı qısa, lakin güclü zərbələr seriyasını nəzərdə tutur. Bu planın məqsədi Tehranı nüvə danışıqlarında daha çox güzəştə məcbur etmək və mövcud diplomatik dalanı açmaq kimi təqdim olunur.
Digər variant Hörmüz boğazının bir hissəsinə nəzarəti ələ keçirmək və kommersiya gəmiçiliyini bərpa etməkdir. Hörmüz boğazı İranla Oman arasında yerləşən strateji dəniz keçididir və qlobal neft-qaz daşımalarının əsas marşrutlarından biri sayılır. Axios yazır ki, belə əməliyyat quru qüvvələrinin də iştirakını tələb edə bilər.
Müzakirə oluna biləcək başqa bir ssenari İranın yüksək zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının ələ keçirilməsi üçün xüsusi təyinatlı əməliyyatdır. Yüksək zənginləşdirilmiş uran nüvə silahı hazırlığı ilə bağlı ən həssas materiallardan biri sayılır. Tehran isə nüvə proqramının dinc məqsəd daşıdığını bildirir.
Axios qeyd edir ki, bu brifinq Tramp administrasiyasının İranla bağlı hərbi əməliyyatları yenidən genişləndirmə ehtimalını ciddi şəkildə nəzərdən keçirdiyini göstərir. Prezident bundan əvvəl də İrana qarşı dəniz blokadasının bombardmanlardan daha təsirli ola biləcəyini demişdi.
Reuters-in Axios-a istinadla yaydığı məlumata görə, ABŞ administrasiyası İranı daha sərt nüvə razılaşmasına məcbur etmək üçün hərbi və iqtisadi təzyiqi artırmaq istəyir. Tramp isə son müsahibəsində blokadanın nüvə razılaşması əldə olunana qədər davam edəcəyini bildirib.
Bu planlar beynəlxalq hüquq və regional təhlükəsizlik baxımından ciddi risklər yaradır. İrana qarşı yeni zərbələr müharibənin yenidən genişlənməsinə, Hörmüz boğazı ilə bağlı əməliyyat isə dünya enerji bazarlarında yeni şoka səbəb ola bilər.
Hörmüz boğazında hərbi əməliyyat qlobal ticarət üçün ən təhlükəli ssenarilərdən biridir. Bu keçiddən gündəlik milyonlarla barel neft və böyük həcmdə mayeləşdirilmiş təbii qaz daşınır. Boğazda hər hansı hərbi nəzarət əməliyyatı sığorta xərclərini, daşıma qiymətlərini və enerji qiymətlərini dərhal yüksəldə bilər.
İranın uran ehtiyatlarına qarşı xüsusi əməliyyat isə daha böyük eskalasiya riski daşıyır. Belə addım Tehran tərəfindən ölkənin suverenliyinə birbaşa hücum kimi qiymətləndirilə və ABŞ bazalarına, İsrailə və Körfəz müttəfiqlərinə qarşı cavab zərbələrinə səbəb ola bilər.
Hazırkı mərhələdə bu variantların hərbi qərar yox, Trampa təqdim ediləcək ssenarilər olduğu bildirilir. Lakin Axios-un məlumatı göstərir ki, Vaşinqton İranla danışıqlarda yalnız diplomatik təzyiqə yox, daha sərt hərbi seçimlərə də hazırlaşır.