Böyük Britaniyanın ictimai yayım qurumu BBC ölkədə mümkün genişmiqyaslı elektrik kəsintiləri, kiberhücumlar və digər fövqəladə hallara hazırlıq məqsədilə xüsusi radio yayımı sistemi üzərində işləyir. “Black Sky” (“Qara səma”) adlandırılan plana əsasən, təxminən 100 əməkdaşın fəaliyyət göstərəcəyi xüsusi studiya internet bağlantısı olmadan da hökumətin təcili mesajlarını əhaliyə çatdıra biləcək.
Redaksiya mənbəyə istinadən xəbər verir ki, BBC-nin noyabrın 7-də yayımladığı məlumatda ölkənin elektrik və rabitə infrastrukturlarının uzunmüddətli sıradan çıxması ehtimalına qarşı hazırlıq tədbirləri açıqlanıb.
“Black Sky” ssenarisi güclü kiberhücum, ekstremal hava hadisəsi və ya digər ciddi texniki nasazlıq nəticəsində elektrik şəbəkəsinin genişmiqyaslı fəaliyyətini dayandırmasını nəzərdə tutur.
Belə vəziyyətdə internet, mobil rabitə, bank ödənişləri, nəqliyyat və su təchizatı kimi əsas xidmətlərin işində ciddi fasilələr yarana bilər.
BBC-nin planına əsasən, fövqəladə radio studiyasında təxminən 100 əməkdaş çalışacaq. Studiyanın rabitə infrastrukturu internetdən asılı olmayacaq və təhlükəsiz əlaqə kanalları vasitəsilə fəaliyyət göstərəcək.
Obyektin ən azı üç gün xarici təchizat olmadan işləyə bilməsi üçün yanacaq, içməli su və ərzaq ehtiyatlarının saxlanılması nəzərdə tutulur.
Fövqəladə vəziyyət zamanı radio vasitəsilə əhaliyə əvvəlcədən hazırlanmış hökumət mesajları, təhlükəsizlik təlimatları və mühüm xəbərdarlıqlar çatdırılacaq.
Bu təlimatlar arasında gündəlik içməli su ehtiyacı, qida təhlükəsizliyi, gigiyena qaydaları və su təchizatı sıradan çıxdıqda məişət tullantılarının təhlükəsiz idarə edilməsi kimi məsələlər yer alır.
Məlumata görə, radio yayımını təmin edən ötürücü qüllələrin bir hissəsi internetdən təcrid olunub və ehtiyat dizel generatorları ilə təchiz edilib.
Generatorlar üçün nəzərdə tutulan yanacaq çənlərinin tutumu obyektlərdən asılı olaraq 5 litrdən 40 min litrədək dəyişir. Məqsəd genişmiqyaslı elektrik kəsintisi zamanı FM radio yayımlarının davamlılığını təmin etməkdir.
BBC əməkdaşlarının fövqəladə hallarda bir-biri ilə əlaqə saxlaması üçün peyk telefonlarından istifadə olunması da planlaşdırılır. Peyk rabitəsi sıradan çıxarsa, əvvəlcədən razılaşdırılmış alternativ əlaqə qaydaları tətbiq ediləcək.
Böyük Britaniyanın enerji sisteminin operatoru NESO-nun qiymətləndirməsinə görə, genişmiqyaslı elektrik kəsintisindən sonra təchizatın bərpası təxminən iki-üç gün çəkə bilər.
Bununla belə, hökumət ölkənin elektrik sisteminə qarşı hazırda konkret və qaçılmaz təhlükənin müəyyən edilmədiyini vurğulayır.
Britaniya rəsmiləri bildirirlər ki, fövqəladə hallara hazırlığın məqsədi əhalinin təşvişə düşməsinə səbəb olmaq deyil, kritik infrastrukturların sıradan çıxa biləcəyi vəziyyətlərdə insanların etibarlı məlumat əldə etməsini təmin etməkdir.
Qeyd edək ki, Böyük Britaniya hökuməti 2026-cı ilin iyulunda parlamentə təqdim etdiyi cavabda BBC-nin fövqəladə rabitə imkanlarının dövlətin ümumi böhranlara hazırlıq planlarına inteqrasiya olunduğunu təsdiqləyib.
Beləliklə, “Black Sky” planı ölkədə internet və elektrik təchizatı kəsildiyi halda belə rəsmi məlumatların radio vasitəsilə əhaliyə çatdırılmasını təmin etməyə yönəlib.