Afrika qitəsində malyariya təhlükəsi hələ də davam edir, xüsusilə uşaqlar üçün ciddi sağlamlıq problemi olaraq qalır. Bu xəstəlik, qitədəki bir çox ölkədə hər il milyonlarla insanın həyatına təsir edir və mübarizə tədbirlərinə baxmayaraq, hələ də ciddi bir problem olaraq qalmaqdadır.
Redaksiya məlumat verir ki, Afrika qitəsində malyariya, anofel cinsindən olan dişi ağcaqanadların sancması nəticəsində yaranır. Xəstəliyin simptomları adətən bir ay ərzində özünü göstərir və baş ağrısı, halsızlıq, qarın ağrısı, yorğunluq, əzələ və oynaq ağrıları kimi əlamətlərlə başlayır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) 2024-cü ilin dekabr ayında dərc etdiyi hesabatına görə, 2023-cü ildə dünyada 263 milyon malyariya hadisəsi qeydə alınıb və 597 min insan bu xəstəlikdən həyatını itirib. Bu hadisələrin təxminən 94%-i və ölümlərin 95%-i Afrikada baş verib. Uşaq həkimi Lawan Musa Tahir bildirib ki, malyariya Afrikada endemikdir və yüksək ölüm nisbətinə səbəb olur. O, 5 yaşdan kiçik uşaqların bu xəstəliyə qarşı ən həssas qrup olduğunu vurğulayıb.
Mütəxəssislər, malyariya ilə mübarizədə ətraf mühitin təmizliyinin vacibliyini qeyd edirlər. Tahir, eyni şəhər daxilində belə, ətraf mühitin idarə olunması zəif olan, sıx məskunlaşmış ərazilərdə malyariya hallarının daha tez-tez baş verdiyini bildirib. Son illərdə əhalinin maariflənməsi artsa da, bu, hələ də kifayət deyil. Ağcaqanad torlarından istifadənin genişlənməsinə baxmayaraq, daha geniş miqyaslı maarifləndirmə və ətraf mühitə diqqət tələb olunur.
ÜST, Afrika qitəsində malyariya ilə mübarizə çərçivəsində yeni nəsil peyvəndlər hazırlayıb. Bu peyvəndlər, xüsusilə Səhraaltı Afrikada uşaq ölüm hallarını azaltmaqda mühüm rol oynayır. Fildişi Sahili və Cənubi Sudanda 2024-cü ildə tətbiq olunmağa başlanan peyvəndin ilin sonuna qədər 15 Afrika ölkəsinə çatdırılması planlaşdırılır. Afrika ölkələri, malyariya ilə mübarizə üçün milli səhiyyə sistemlərini gücləndirməyə, məlumat texnologiyalarına investisiya qoymağa və çoxsektorlu əməkdaşlığı artırmağa çalışırlar.
Nəticə etibarilə, malyariya Afrika qitəsində ciddi bir sağlamlıq problemi olaraq qalır. Lakin yeni peyvəndlər və mübarizə tədbirləri ilə bu xəstəliyin qarşısının alınması və nəzarət altına alınması üçün ümidlər artır.
Sevinc Kərimova